Chính phủ vừa ban hành Nghị định 44/2025/NĐ-CP, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc minh bạch hóa thu nhập tại các doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Quy định mới này không chỉ hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả sản xuất kinh doanh mà còn siết chặt kỷ luật trong việc chi trả lương, thưởng cho đội ngũ quản lý cấp cao.

Tách bạch tiền lương Ban điều hành và Hội đồng thành viên

Một trong những điểm mới nổi bật nhất tại khoản 4 Điều 3 Nghị định 44/2025/NĐ-CP là việc tách bạch rõ ràng cơ chế chi trả giữa nhóm trực tiếp điều hành và nhóm giám sát, quản lý vốn.

Cụ thể, đối với Ban điều hành, tiền lương sẽ được tính chung vào quỹ lương của người lao động và gắn chặt với hiệu quả sản xuất, kinh doanh thực tế. Trong khi đó, đối với các Thành viên hội đồng và Kiểm soát viên chuyên trách, mức lương được xác định dựa trên quy mô, mức độ phức tạp của công tác quản lý và hiệu quả sử dụng vốn nhà nước. Sự phân định này giúp loại bỏ tình trạng cào bằng và tạo động lực cho từng nhóm đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ đặc thù của mình.

"Chính phủ quy định tách bạch tiền lương, thù lao của Thành viên hội đồng, Kiểm soát viên với tiền lương của Ban điều hành nhằm đảm bảo tính khách quan trong giám sát và hiệu quả trong điều hành doanh nghiệp."

Mức lương Giám đốc: Khống chế chặt chẽ so với mặt bằng chung

Dư luận đặc biệt quan tâm đến quy định tại Điều 19 Nghị định 44/2025/NĐ-CP về việc phân phối tiền lương. Theo đó, mức tiền lương của Tổng giám đốc hoặc Giám đốc DNNN được khống chế tối đa không vượt quá 10 lần so với mức tiền lương bình quân của người lao động trong doanh nghiệp đó.

Quy định này nhằm đảm bảo sự hài hòa về lợi ích và tránh tình trạng chênh lệch thu nhập quá lớn giữa cấp quản lý và nhân viên. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế linh hoạt: trường hợp các chức danh này được thuê làm việc theo hợp đồng lao động thì mức lương sẽ được thực hiện theo thỏa thuận dân sự, phù hợp với cơ chế thị trường để thu hút nhân tài.

Bên cạnh đó, Điều 20 Nghị định 44/2025/NĐ-CP cũng chi tiết hóa bảng lương cơ bản cho các Thành viên hội đồng và Kiểm soát viên theo từng nhóm doanh nghiệp, tạo khung pháp lý vững chắc cho việc lập kế hoạch tài chính hàng năm.

Chế độ tiền thưởng và phúc lợi: Khuyến khích hiệu quả kinh doanh

Về vấn đề thưởng và phúc lợi, Điều 26 và Điều 27 của Nghị định đã đưa ra các định mức cụ thể dựa trên tỷ lệ sở hữu vốn của Nhà nước:

• Đối với doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn: Quỹ thưởng do doanh nghiệp tự quyết định dựa trên hiệu quả quản lý và điều hành, nhưng phải có quy chế công khai và ý kiến của cơ quan đại diện chủ sở hữu.
• Đối với doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn: Quỹ thưởng cho Ban điều hành không quá 02 tháng tiền lương bình quân nếu đạt kế hoạch lợi nhuận. Đối với người lao động, quỹ thưởng không quá 03 tháng lương bình quân.

Việc gắn tiền thưởng với chỉ tiêu lợi nhuận thực hiện so với kế hoạch là một bước đi đúng đắn, buộc các nhà quản lý DNNN phải nỗ lực hơn nữa trong việc bảo toàn và phát triển vốn nhà nước. Đồng thời, quy chế thưởng phải được xây dựng dựa trên sự đối thoại với tổ chức đại diện người lao động, đảm bảo tính dân chủ và minh bạch tại nơi làm việc.

Tóm lại, những thay đổi tại Nghị định 44/2025/NĐ-CP không chỉ là câu chuyện về những con số, mà là nỗ lực của Chính phủ trong việc xây dựng một môi trường quản trị DNNN chuyên nghiệp, công bằng và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.