Trong hoạt động hành nghề luật sư, đạo đức nghề nghiệp luôn là kim chỉ nam hàng đầu. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những trường hợp luật sư lợi dụng sự thiếu hiểu biết hoặc tình thế cấp bách của khách hàng để "vòi vĩnh", đòi hỏi thêm các khoản lợi ích ngoài thỏa thuận. Để chấn chỉnh tình trạng này, Chính phủ đã ban hành quy định mới với chế tài cực kỳ nghiêm khắc.

Mức phạt nặng cho hành vi sách nhiễu, "vòi tiền" khách hàng

Theo quy định tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành vi vi phạm của luật sư đối với khách hàng sẽ bị xử lý rất nặng. Cụ thể, tại điểm d khoản 7 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP nêu rõ:

"7. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
...
d) Sách nhiễu khách hàng; nhận, đòi hỏi bất kỳ một khoản tiền, lợi ích khác ngoài khoản thù lao và chi phí đã thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ pháp lý; lừa dối khách hàng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;"

Như vậy, kể từ ngày 18/06/2026, bất kỳ hành vi nào mang tính chất ép buộc, gợi ý hoặc đòi hỏi khách hàng phải chi trả thêm các khoản "phí bôi trơn", "tiền trà nước" hay bất kỳ lợi ích vật chất nào khác ngoài hợp đồng đều sẽ bị phạt tiền lên đến 30 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm khác cũng bị phạt đến 30 triệu đồng

Bên cạnh hành vi "vòi tiền", khoản 7 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP còn quy định mức phạt tương tự đối với các sai phạm nghiêm trọng khác như:

• Hành nghề luật sư khi không có chứng chỉ hành nghề hoặc chưa gia nhập Đoàn luật sư.
• Cung cấp dịch vụ pháp lý hoặc treo biển hiệu khi tổ chức hành nghề chưa được đăng ký hoạt động.
• Tự mình hoặc giúp khách hàng thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật nhằm trì hoãn, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng.
• Ứng xử, phát ngôn làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh, uy tín của nghề luật sư.

Hình thức xử phạt bổ sung: Nguy cơ tước chứng chỉ hành nghề

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, luật sư vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung mang tính chất "treo bằng". Theo điểm b khoản 9 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, cá nhân có hành vi sách nhiễu, đòi hỏi lợi ích ngoài hợp đồng sẽ bị:

"b) Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc giấy phép hành nghề luật sư tại Việt Nam từ 06 tháng đến 09 tháng..."

Việc bị tước chứng chỉ hành nghề trong thời gian dài không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín cá nhân và sự nghiệp của luật sư đó. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho những ai có ý định trục lợi từ khách hàng.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số tiền thu lợi bất chính

Để đảm bảo tính công bằng và bảo vệ quyền lợi cho khách hàng, pháp luật còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả tại điểm b khoản 10 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Theo đó, luật sư vi phạm buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.

Điều này có nghĩa là toàn bộ số tiền mà luật sư đã "vòi vĩnh" hoặc nhận thêm ngoài hợp đồng sẽ bị thu hồi để sung vào ngân sách nhà nước hoặc trả lại cho người bị hại tùy theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Lời khuyên pháp lý: Khách hàng khi sử dụng dịch vụ pháp lý cần yêu cầu ký kết hợp đồng rõ ràng, ghi cụ thể các khoản thù lao và chi phí. Tuyệt đối không chi trả các khoản tiền không có trong thỏa thuận mà không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Nếu gặp tình trạng bị luật sư sách nhiễu, khách hàng có quyền khiếu nại đến Đoàn luật sư nơi luật sư đó là thành viên hoặc tố cáo đến cơ quan thanh tra tư pháp để được bảo vệ quyền lợi.