Ngày 14/6/2025, Quốc hội khóa XV đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15), đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho ngành công nghiệp hóa chất tại Việt Nam. Thay thế cho Luật Hóa chất 2007 đã có tuổi đời gần hai thập kỷ, văn bản mới này mang đến những thay đổi căn bản, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của hàng nghìn doanh nghiệp.

Mở rộng phạm vi điều chỉnh và quản lý an ninh hóa chất

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Luật Hóa chất 2025 chính là việc mở rộng đáng kể phạm vi điều chỉnh. Không chỉ dừng lại ở việc quản lý hoạt động hóa chất thông thường, Luật mới đã bổ sung các nội dung về phát triển ngành công nghiệp hóa chất, thông tin hóa chất, và đặc biệt là vấn đề an ninh trong hoạt động hóa chất.

Việc đưa khái niệm "an ninh hóa chất" vào luật cho thấy sự thận trọng của cơ quan quản lý trước những nguy cơ tiềm ẩn từ việc thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích các loại hóa chất nguy hiểm. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao hệ thống giám sát, lưu trữ và báo cáo định kỳ một cách nghiêm ngặt hơn so với trước đây.

Siết chặt các hành vi bị nghiêm cấm: Không chỉ dừng lại ở hóa chất nguy hiểm

So với Luật Hóa chất 2007, danh mục các hành vi bị nghiêm cấm đã được mở rộng và chi tiết hóa. Đáng chú ý, hành vi "chiếm đoạt hóa chất" đã chính thức được đưa vào luật. Phạm vi cấm cũng không còn giới hạn ở "hóa chất nguy hiểm" mà áp dụng cho "hóa chất" nói chung trong các hoạt động như tồn trữ, mua bán, trao đổi, cho mượn hay cầm cố trái pháp luật.

Sự thay đổi này buộc các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động hóa chất phải rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành. Việc mượn hoặc cho mượn hóa chất giữa các đơn vị sản xuất vốn là thói quen phổ biến trước đây, nay sẽ cần phải được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý rõ ràng để tránh vi phạm các quy định mới.

Ưu tiên phát triển công nghiệp hóa chất trọng điểm

Nhằm thúc đẩy kinh tế, Luật Hóa chất 2025 đã dành một phần quan trọng để quy định về lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm. Các sản phẩm như hóa chất cơ bản, hóa dầu, hóa dược, và đặc biệt là hydro, amoniac sản xuất từ năng lượng tái tạo sẽ nhận được sự ưu tiên đầu tư.

Bên cạnh đó, việc khuyến khích đầu tư vào các khu công nghiệp chuyên ngành hóa chất cũng là một điểm mới. Điều này phù hợp với xu hướng quản lý tập trung, giúp dễ dàng kiểm soát an toàn môi trường và tạo ra chuỗi giá trị sản xuất khép kín, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Với việc Luật Hóa chất 2025 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp có khoảng thời gian chuẩn bị để thích ứng. Việc chủ động nghiên cứu các quy định về phân loại hóa chất theo hệ thống GHS mới nhất, cập nhật kế hoạch phòng ngừa sự cố và rà soát các điều kiện kinh doanh theo Luật Đầu tư 2020 là vô cùng cần thiết để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn.