Bước sang tháng 4/2026, hệ thống pháp luật Việt Nam ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ với việc hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng chính thức có hiệu lực thi hành. Từ những quy định sát sườn về an toàn tài khoản ngân hàng đến các cơ chế khuyến khích đổi mới sáng tạo và hiện đại hóa thủ tục hành chính qua ứng dụng VNeID, tất cả đều hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

1. Siết chặt quản lý tài khoản ngân hàng: Phải dùng tên thật theo Căn cước

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất đối với mọi cá nhân là quy định về tên tài khoản thanh toán. Theo quy định tại Thông tư 30/2025/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 15/2024/TT-NHNN), kể từ ngày 01/4/2026, tên tài khoản thanh toán của khách hàng tại các ngân hàng bắt buộc phải trùng khớp hoàn toàn với thông tin trên thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân.

Cụ thể, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có trách nhiệm rà soát và hiển thị đầy đủ, chính xác tên tài khoản trên các chứng từ giao dịch. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản ảo, tài khoản không chính chủ để thực hiện các hành vi gian lận, lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng vốn đang diễn biến phức tạp.

"Các đơn vị phải hiển thị đầy đủ, chính xác số tài khoản và tên tài khoản theo đúng thông tin đã đăng ký trong thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản của khách hàng trên các chứng từ giao dịch."

2. Đột phá trong khai thác quyền Sở hữu trí tuệ

Với mục tiêu biến tri thức thành tài sản hữu hình, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 (số 131/2025/QH15) đã bổ sung nhiều cơ chế cởi mở. Đáng chú ý là việc Nhà nước chính thức khuyến khích các cá nhân, tổ chức sử dụng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn kinh doanh hoặc làm tài sản thế chấp vay vốn ngân hàng.

Bên cạnh đó, thời gian thẩm định đơn đăng ký bảo hộ cũng được rút ngắn đáng kể để hỗ trợ doanh nghiệp:

• Sáng chế: Chỉ còn 12 tháng (giảm 6 tháng so với trước).
• Nhãn hiệu và Kiểu dáng công nghiệp: Rút ngắn xuống còn 5 tháng.

3. Ưu tiên chuyển giao công nghệ xanh và chiến lược

Từ ngày 01/4/2026, Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi 2025 bắt đầu có hiệu lực, tập trung vào việc thu hút các dòng công nghệ cao từ nước ngoài. Theo khoản 2 Điều 1 của Luật này, Chính phủ áp dụng các chính sách ưu đãi đặc biệt về thuế và đất đai cho các dự án chuyển giao công nghệ xanh, công nghệ phục vụ an ninh quốc gia.

4. Gửi dữ liệu vi phạm giao thông trực tiếp qua VNeID

Đây là bước tiến lớn trong việc huy động sức dân bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Theo Nghị định 61/2026/NĐ-CP, người dân có thể sử dụng hình ảnh, video ghi lại hành vi vi phạm giao thông để gửi cho cơ quan chức năng thông qua ứng dụng VNeID.

Quy định tại Điều 16 của Nghị định này tạo hành lang pháp lý vững chắc để dữ liệu từ camera hành trình của cá nhân trở thành căn cứ xác thực để xử phạt nguội, góp phần nâng cao ý thức tự giác của người tham gia giao thông.

5. Đảm bảo quyền con người đối với người bị trục xuất

Nhằm tương thích với các điều ước quốc tế, Nghị định 59/2026/NĐ-CP đã mở rộng quyền lợi cho người nước ngoài bị trục xuất khỏi Việt Nam. Theo đó, họ có quyền liên hệ với cơ quan lãnh sự của nước mình và được quyền đề nghị xem xét lại quyết định trục xuất nếu có căn cứ phù hợp.

6. Miễn lệ phí đăng ký cư trú qua VNeID đến hết năm 2026

Để khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, Thông tư 29/2026/TT-BTC quy định miễn hoàn toàn lệ phí đăng ký cư trú (thường trú, tạm trú) khi thực hiện qua ứng dụng VNeID từ ngày 01/4/2026 đến hết ngày 31/12/2026. Đây là chính sách thiết thực giúp tiết kiệm chi phí và thời gian cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính thiết yếu.

Việc nắm bắt kịp thời các chính sách mới này không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn đảm bảo tuân thủ đúng các quy định mới của pháp luật trong bối cảnh xã hội đang chuyển đổi số mạnh mẽ.