Trong nỗ lực thực hiện các cam kết quốc tế về tự do hóa thương mại trong khu vực ASEAN, Bộ Tài chính đã hoàn tất tờ trình gửi Chính phủ về việc điều chỉnh danh mục hàng hóa thực hiện Hiệp định Ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT). Trọng tâm của đợt điều chỉnh này là nhóm 19 mặt hàng linh kiện, phụ tùng then chốt của ngành công nghiệp ô tô và xe máy – những lĩnh vực vốn đang được bảo hộ bằng mức thuế suất rất cao.

Cú hích từ lộ trình cắt giảm thuế quan CEPT/AFTA

Theo nội dung tờ trình, việc bổ sung 19 mặt hàng này vào danh mục CEPT cho giai đoạn 2004 - 2006 sẽ tạo ra một sự thay đổi căn bản về cấu trúc giá thành sản phẩm trên thị trường. Cụ thể, các mặt hàng này sẽ được áp dụng lộ trình giảm thuế theo từng năm, hướng tới mục tiêu cuối cùng là đạt mức thuế suất từ 0% đến 5% vào năm 2006.

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, đa số các mặt hàng được đề xuất lần này hiện đang chịu mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) rất cao, dao động từ 50% đến 100%. Việc đưa vào danh mục CEPT đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp nhập khẩu từ khu vực ASEAN sẽ được hưởng lợi thế cạnh tranh cực lớn nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn về xuất xứ hàng hóa (C/O mẫu D).

Chi tiết các mặt hàng 'nhạy cảm' được đưa vào diện cắt giảm

Trong danh sách 19 mặt hàng, đáng chú ý nhất là nhóm động cơ và các bộ phận chuyển động. Theo quy định tại Nghị định 213/2004/NĐ-CP, các mặt hàng tiêu biểu bao gồm:

• Động cơ đốt trong kiểu piston: Đặc biệt là loại có dung tích xilanh không quá 50cc (thường dùng cho xe máy phổ thông), hiện đang bị áp thuế 100% sẽ bắt đầu giảm dần.
• Linh kiện truyền động: Bao gồm xích xe mô tô, bộ chế hòa khí, nan hoa và mũ nan hoa – những mặt hàng vốn có thuế suất 50%.
• Phụ tùng cao su: Săm và lốp các loại dùng cho xe máy cũng nằm trong diện ưu tiên cắt giảm mạnh mẽ.

Việc cắt giảm này không chỉ đơn thuần là thực hiện nghĩa vụ quốc tế mà còn là một phần trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp phụ trợ. Theo Nghị định 78/2003/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi sau này, lộ trình giảm thuế sẽ tạo áp lực buộc các doanh nghiệp lắp ráp trong nước phải nâng cao năng suất và giảm giá thành để cạnh tranh với hàng nhập khẩu nguyên chiếc từ các nước như Thái Lan hay Indonesia.

Thách thức và cơ hội cho doanh nghiệp nội địa

Mặc dù việc giảm thuế mang lại cơ hội sở hữu phương tiện giá rẻ cho người tiêu dùng, nhưng đối với các nhà sản xuất linh kiện trong nước, đây là một thách thức sống còn. Khi thuế suất CEPT về mức 5%, rào cản bảo hộ gần như biến mất. Các doanh nghiệp buộc phải tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc đối mặt với nguy cơ bị đào thải.

"Điều 1. Ban hành kèm theo Nghị định này 19 mặt hàng bổ sung vào Danh mục hàng hoá và thuế suất thuế nhập khẩu của Việt Nam... để thực hiện Hiệp định Ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) của các nước ASEAN cho các năm 2004 - 2006."

Dự kiến, sau khi Chính phủ chính thức thông qua, Bộ Tài chính sẽ ban hành các thông tư hướng dẫn cụ thể về thủ tục hải quan và cách thức áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt này. Người dân và doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các quy định tại Thông tư 64/2003/TT-BTC để đảm bảo quyền lợi khi thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu trong khu vực.

(Theo Đầu tư)