Danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân" (NSND) và "Nghệ sĩ ưu tú" (NSƯT) luôn là niềm vinh dự cao quý nhất đối với mỗi người làm nghệ thuật tại Việt Nam. Tuy nhiên, để chạm tay vào những danh hiệu này, các nghệ sĩ không chỉ cần có tài năng xuất chúng mà còn phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về đạo đức và lòng trung thành. Mới đây, Nghị định 61/2024/NĐ-CP đã chính thức được ban hành, làm rõ các tiêu chí xét tặng trong giai đoạn mới.

Lòng trung thành với Tổ quốc - Tiêu chuẩn "vàng" đầu tiên

Theo quy định mới nhất, tiêu chuẩn đầu tiên và quan trọng nhất đối với cả hai danh hiệu NSND và NSƯT chính là lòng trung thành với Tổ quốc. Nghệ sĩ phải là người chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuân thủ nghiêm túc điều lệ, nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức và địa phương nơi cư trú.

Bên cạnh đó, yếu tố đạo đức lối sống cũng được nhấn mạnh. Nghệ sĩ phải là tấm gương sáng trong cuộc sống, tận tụy với nghề, có uy tín nghề nghiệp và nhận được sự mến mộ, ghi nhận từ đồng nghiệp cũng như Nhân dân.

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Căn cứ theo quy định tại Điều 7 Nghị định 61/2024/NĐ-CP, cá nhân được xét tặng danh hiệu NSND khi đạt các tiêu chuẩn sau:

• Thời gian hoạt động: Có ít nhất 20 năm hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật chuyên nghiệp (riêng loại hình nghệ thuật xiếc, múa là từ 15 năm trở lên).
• Danh hiệu tiền đề: Đã được tặng danh hiệu "Nghệ sĩ ưu tú".
• Thành tích giải thưởng: Sau khi nhận danh hiệu NSƯT, nghệ sĩ cần tiếp tục đạt ít nhất 02 giải Vàng quốc gia hoặc các giải thưởng tương đương theo quy định.

"Danh hiệu 'Nghệ sĩ nhân dân' được xét tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn: Trung thành với Tổ quốc; có tài năng nghệ thuật tiêu biểu xuất sắc; có thời gian hoạt động liên tục hoặc cộng dồn từ 20 năm trở lên..." - Trích Điều 7 Nghị định 61/2024/NĐ-CP.

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú

Đối với danh hiệu NSƯT, Điều 8 Nghị định 61/2024/NĐ-CP quy định các tiêu chí cụ thể:

• Thời gian hoạt động: Từ 15 năm trở lên (đối với xiếc, múa là từ 10 năm trở lên).
• Thành tích: Đạt ít nhất 02 giải Vàng quốc gia (trong đó có 01 giải Vàng cá nhân) hoặc các tổ hợp giải Vàng và Bạc tương ứng theo quy đổi pháp luật.

Việc ban hành Nghị định 61/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 27/7/2024) không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình xét tặng mà còn đảm bảo những giá trị văn hóa, nghệ thuật của dân tộc luôn được gìn giữ và phát huy bởi những con người xứng đáng nhất.