Sự việc đau lòng tại vụ cháy chung cư Carina Plaza (TP.HCM) rạng sáng ngày 23/3/2018 không chỉ để lại nỗi mất mát to lớn về người và tài sản mà còn khắc họa những hình ảnh đầy xúc động về sự hy sinh của lực lượng phòng cháy chữa cháy. Hình ảnh người lính cứu hỏa với bàn tay bỏng nặng, trôi tuột da nhưng vẫn kiên cường bám trụ hiện trường đã khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Liệu những người anh hùng thầm lặng này có được hưởng chế độ thương binh theo quy định của pháp luật hiện hành?

Căn cứ pháp lý về điều kiện xác nhận thương binh năm 2018

Tại thời điểm năm 2018, việc xem xét và công nhận danh hiệu thương binh được điều chỉnh bởi Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng sửa đổi 2012 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 31/2013/NĐ-CP.

Theo quy định tại

Điều 27 Nghị định 31/2013/NĐ-CP

• Dũng cảm cứu người và tài sản: Tại điểm e khoản 1 Điều 27 quy định rõ trường hợp dũng cảm thực hiện công việc cấp bách, nguy hiểm phục vụ quốc phòng, an ninh; dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước và nhân dân.
• Trực tiếp làm nhiệm vụ chữa cháy: Đặc biệt, điểm g khoản 1 Điều 27 nhấn mạnh việc trực tiếp làm nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu, diễn tập hoặc làm nhiệm vụ có tính chất nguy hiểm như chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, ứng cứu thảm họa thiên tai.

Như vậy, đối chiếu với các quy định trên, những chiến sĩ lính cứu hỏa bị thương trong quá trình dập lửa, cứu hộ cư dân tại chung cư Carina hay các vụ hỏa hoạn khác hoàn toàn có đủ căn cứ pháp lý để được xem xét xác nhận là thương binh.

Mức độ thương tật và quy trình giám định

Mặc dù có căn cứ để xác nhận, nhưng việc người lính có chính thức trở thành thương binh và hưởng trợ cấp hàng tháng hay không còn phụ thuộc vào kết quả giám định y khoa. Theo quy định, tỷ lệ suy giảm khả năng lao động do thương tật phải đạt từ 21% trở lên thì mới được công nhận là thương binh.

Quy trình này được thực hiện hết sức chặt chẽ thông qua các bước:

1. Thiết lập hồ sơ bệnh án và giấy chứng nhận bị thương từ đơn vị quản lý trực tiếp.
2. Chuyển hồ sơ đến Hội đồng giám định y khoa có thẩm quyền để xác định tỷ lệ thương tật thực tế.
3. Căn cứ vào kết luận giám định, cơ quan chức năng sẽ ra quyết định công nhận và thực hiện các chế độ ưu đãi kèm theo.

Bên cạnh trợ cấp hàng tháng (nếu đủ tỷ lệ), người thương binh còn được hưởng các chế độ ưu đãi khác như: chăm sóc sức khỏe, ưu đãi trong giáo dục đào tạo cho con cái, hỗ trợ về nhà ở và các chính sách an sinh xã hội khác theo quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng.

Lời kết

Sự hy sinh thân mình của những người lính cứu hỏa giữa thời bình là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần "vì nhân dân phục vụ". Việc pháp luật quy định rõ ràng các điều kiện để công nhận thương binh cho lực lượng này không chỉ là sự đền đáp xứng đáng về mặt vật chất mà còn là sự ghi nhận, tri ân sâu sắc của Nhà nước và xã hội đối với những đóng góp quả cảm của các anh.