Trong thực tiễn xét xử các vụ án hình sự, việc xác định một người thực hiện hành vi phạm tội nhiều lần có bị coi là "có tính chất chuyên nghiệp" hay không đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đây là một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự có thể khiến khung hình phạt trở nên nghiêm khắc hơn rất nhiều. Đặc biệt, với hành vi trộm cắp tài sản diễn ra liên tục trong một khoảng thời gian ngắn (như trong vòng một tháng), ranh giới giữa phạm tội nhiều lần và phạm tội chuyên nghiệp thường gây ra nhiều thắc mắc cho người dân.

Căn cứ pháp lý xác định tính chất chuyên nghiệp trong tội phạm

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 01/2026), việc giải thích và áp dụng tình tiết này được thực hiện thống nhất theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP, khái niệm này được định nghĩa rõ ràng như sau:

"2. 'Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp' quy định tại điểm b khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự là trường hợp người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội từ 05 lần trở lên (không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mà chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích) và người phạm tội lấy khoản lợi bất chính thu được từ việc phạm tội làm nguồn thu nhập."

Như vậy, để một người trộm cắp nhiều lần trong một tháng bị coi là phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh được đồng thời hai điều kiện bắt buộc:

• Về số lượng hành vi: Người đó phải thực hiện hành vi trộm cắp từ 05 lần trở lên. Các lần này phải đủ yếu tố cấu thành tội phạm và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Về mục đích và nguồn sống: Người phạm tội phải sử dụng số tiền, tài sản trộm cắp được như một nguồn thu nhập chính hoặc nguồn thu nhập thường xuyên để duy trì cuộc sống.

Phân tích trường hợp trộm cắp nhiều lần trong một tháng

Quay lại câu hỏi về việc một người trộm cắp nhiều lần trong một tháng, chúng ta cần xem xét kỹ lưỡng các kịch bản sau:

Trường hợp 1: Chưa đủ 05 lần trộm cắp

Nếu trong tháng đó, người này thực hiện 03 hoặc 04 vụ trộm cắp, dù hành vi có tính chất lặp đi lặp lại và liều lĩnh, nhưng về mặt định lượng vẫn chưa thỏa mãn điều kiện "từ 05 lần trở lên". Trong trường hợp này, người phạm tội có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng là "phạm tội 02 lần trở lên" theo điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015, chứ chưa bị coi là có tính chất chuyên nghiệp.

Trường hợp 2: Đủ 05 lần nhưng không lấy đó làm nguồn thu nhập chính

Giả sử một người có công việc ổn định, thu nhập cao nhưng do thói quen xấu hoặc tâm lý bất thường mà thực hiện 06 vụ trộm vặt trong một tháng. Nếu chứng minh được số tài sản trộm cắp không phải là nguồn sống của họ, thì cũng không đủ căn cứ để kết luận phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

Trường hợp 3: Thỏa mãn cả hai điều kiện

Đây là trường hợp điển hình của các đối tượng "đạo chích" chuyên nghiệp. Họ không có nghề nghiệp, sống lang thang và thực hiện hàng loạt vụ trộm (ví dụ 10 vụ trong tháng) để lấy tiền tiêu xài, đánh bạc. Lúc này, hình phạt sẽ rất nặng do áp dụng điểm b khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015.

Lời khuyên pháp lý

Việc xác định tính chất chuyên nghiệp đòi hỏi sự đánh giá khách quan và toàn diện từ phía cơ quan điều tra và Tòa án. Nếu bạn hoặc người thân đang vướng vào các rắc rối pháp lý liên quan đến tội trộm cắp tài sản, việc nắm rõ các quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản hướng dẫn như Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về vấn đề xác định tính chất chuyên nghiệp trong tội trộm cắp tài sản. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ để được hỗ trợ kịp thời.