Năm 2025 không chỉ là một cột mốc thời gian thông thường mà còn là dấu gạch nối quan trọng của ngành giáo dục Việt Nam. Đây là năm đầu tiên kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, mang theo những kỳ vọng về sự đổi mới toàn diện nhưng cũng không ít nỗi lo toan cho hàng triệu gia đình có con em chuẩn bị bước vào kỳ 'vượt vũ môn' lịch sử.

1. 2025 - Năm đầu tiên 'khai hỏa' chương trình giáo dục phổ thông mới

Sau chu kỳ 4 năm triển khai cuốn chiếu, năm học 2024 - 2025 chính thức hoàn tất lộ trình đổi mới với các lớp cuối cấp. Theo đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 sẽ được tổ chức theo phương án hoàn toàn mới nhằm đáp ứng yêu cầu năng lực của người học.

Căn cứ quy định tại Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, cấu trúc kỳ thi có những thay đổi mang tính bước ngoặt:

• Giảm áp lực thi cử: Số buổi thi giảm từ 4 xuống còn 3 buổi. Đặc biệt, số môn thi cũng giảm mạnh từ 6 môn xuống chỉ còn 4 môn (gồm 2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và 2 môn tự chọn).
• Ngoại ngữ không còn là 'gông cùm' bắt buộc: Lần đầu tiên, Ngoại ngữ trở thành môn tự chọn, cho phép thí sinh phát huy tối đa thế mạnh cá nhân thay vì phải gồng mình gánh vác một môn học không phải sở trường.
• Siết chặt điểm khuyến khích: Một tin không mấy vui cho nhiều sĩ tử là việc bỏ cộng điểm chứng chỉ nghề, tin học, ngoại ngữ đối với tất cả các đối tượng từ năm 2025. Điểm khuyến khích giờ đây chỉ dành cho những cá nhân đạt giải tại các cuộc thi theo quy định cụ thể của Bộ.
• Thay đổi cách tính điểm chứng chỉ ngoại ngữ: Dù vẫn được miễn thi nếu có chứng chỉ quốc tế, nhưng điểm số sẽ không còn được mặc định quy đổi thành điểm 10 như trước đây.

2. Thách thức 'kép': Đề thi riêng cho hai chương trình giáo dục khác biệt

Một trong những điểm đặc biệt nhất của năm 2025 chính là sự tồn tại song song của hai nhóm đối tượng thí sinh. Theo Công văn 1239/BGDĐT-QLCL, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phải xây dựng hai bộ đề thi riêng biệt.

Nhóm thứ nhất là các thí sinh tự do thi theo chương trình cũ (2006) và nhóm thứ hai là lứa học sinh 'tiên phong' thi theo chương trình mới (2018). Việc tổ chức thi cho thí sinh chương trình cũ sẽ được các Sở Giáo dục bố trí tại các điểm thi riêng biệt, đảm bảo tính công bằng và phù hợp với kiến thức đã học.

3. Kỳ thi diễn ra trong bối cảnh sắp xếp bộ máy và thanh tra đặc biệt

Kỳ thi năm nay không chỉ là câu chuyện của sách vở mà còn chịu tác động từ những thay đổi lớn trong quản lý nhà nước. Tại Công điện 61/CĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc trong bối cảnh cả nước đang sắp xếp lại bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.

Bên cạnh đó, thực hiện Kết luận 134-KL/TW của Bộ Chính trị về việc tinh gọn bộ máy thanh tra, công tác giám sát kỳ thi cũng có những điều chỉnh quan trọng. Việc bàn giao Thanh tra Bộ Giáo dục về Thanh tra Chính phủ đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, thông suốt từ Trung ương đến địa phương để không xảy ra bất kỳ sai sót nào.

4. Áp lực quân số: Số lượng thí sinh tăng vọt kỷ lục

Theo số liệu mới nhất từ Cục Quản lý chất lượng, áp lực cạnh tranh năm nay sẽ vô cùng căng thẳng khi có tới gần 1,7 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng khoảng 95.000 em so với năm ngoái. Trong đó, đại đa số (hơn 96%) là học sinh lớp 12 đang theo học chương trình mới.

Sự gia tăng đột biến về số lượng thí sinh đặt ra bài toán khó cho các địa phương trong việc bố trí phòng thi, nhân lực coi thi và đảm bảo an ninh trật tự. Đối với các sĩ tử, đây là tín hiệu cho thấy một mùa tuyển sinh đại học đầy kịch tính đang chờ đợi phía trước.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 chắc chắn sẽ là một thử thách lớn nhưng cũng là cơ hội để thế hệ trẻ chứng minh năng lực thích ứng và bản lĩnh của mình trước những đổi mới của thời đại.