Công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) luôn là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ tính mạng và tài sản. Từ ngày 1/7/2025, khi Nghị định 105/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, các quy định về kiểm tra an toàn PCCC sẽ có những điều chỉnh mang tính bước ngoặt, phân loại rõ ràng theo mức độ rủi ro của từng cơ sở.

Tần suất kiểm tra định kỳ: Không còn cào bằng cho mọi đối tượng

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 14 Nghị định 105/2025/NĐ-CP là việc phân loại tần suất kiểm tra dựa trên mức độ nguy hiểm về cháy, nổ. Thay vì áp dụng chung một mức kiểm tra 6 tháng/lần như trước đây, quy định mới đã tối ưu hóa nguồn lực quản lý:

• Kiểm tra 6 tháng/lần: Áp dụng cho các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao thuộc Phụ lục II (như nhà máy xăng dầu, chung cư trên 21 tầng, trung tâm thương mại lớn...).
• Kiểm tra 1 năm/lần: Áp dụng cho các cơ sở còn lại thuộc Phụ lục I (như văn phòng, cửa hàng tạp hóa, trường học quy mô nhỏ...).

Việc phân loại này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho các doanh nghiệp ít nguy cơ, đồng thời tập trung sự giám sát chặt chẽ vào những khu vực trọng điểm.

Quy trình kiểm tra định kỳ của UBND cấp xã

Đối với các cơ sở thuộc phạm vi quản lý của địa phương, UBND cấp xã đóng vai trò nòng cốt. Quy trình kiểm tra được thực hiện qua 4 bước chặt chẽ:

1. Lập kế hoạch: Trước ngày 15/12 hằng năm, kế hoạch cho năm sau phải được hoàn tất.
2. Thông báo: Cơ quan chức năng phải gửi văn bản thông báo trước ít nhất 03 ngày làm việc.
3. Thực hiện: Đoàn kiểm tra tiến hành rà soát hồ sơ, hiện trạng thiết bị và phương án chữa cháy tại chỗ.
4. Lập biên bản: Kết quả được ghi nhận vào Mẫu số PC03, yêu cầu khắc phục các thiếu sót (nếu có).

Khi nào cơ sở bị kiểm tra PCCC đột xuất?

Khác với kiểm tra định kỳ có kế hoạch, kiểm tra đột xuất được thực hiện nhằm kịp thời ngăn chặn các nguy cơ hiện hữu. Theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra không báo trước trong các trường hợp:

• Phát hiện dấu hiệu vi phạm quy định an toàn PCCC.
• Xảy ra sự cố cháy, nổ hoặc có phản ánh, tố cáo từ người dân và báo chí.
• Phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự theo yêu cầu của cấp trên.

Tại khoản 5 Điều 14 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, trình tự kiểm tra đột xuất cũng được quy định minh bạch. Cán bộ kiểm tra phải xuất trình quyết định hoặc giấy giới thiệu, thông báo rõ lý do và nội dung kiểm tra cho chủ cơ sở.

"Việc kiểm tra đột xuất phải tập trung đúng trọng tâm, đúng đối tượng, không mở rộng quá phạm vi được giao nhằm đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật."

Lời khuyên cho chủ cơ sở

Để chuẩn bị tốt cho các đợt kiểm tra, các chủ cơ sở cần chủ động tự kiểm tra định kỳ và cập nhật báo cáo kết quả (Mẫu số PC04) lên hệ thống cơ sở dữ liệu PCCC trước ngày 15/6 và 15/12 hằng năm. Việc tuân thủ không chỉ giúp tránh các mức phạt hành chính mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hoạt động kinh doanh và con người.