Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung đóng vai trò là 'đầu tàu' thúc đẩy kinh tế. Tuy nhiên, đi kèm với sự phát triển đó là những áp lực khổng lồ lên hệ sinh thái. Để đảm bảo phát triển bền vững, pháp luật Việt Nam đã thiết lập những quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường đối với các khu vực này.

Khu sản xuất kinh doanh dịch vụ tập trung bao gồm những gì?

Nhiều người thường nhầm lẫn khái niệm này chỉ dành cho các khu công nghiệp lớn. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 37 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, phạm vi của đối tượng này rộng hơn nhiều:

"37. Khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung gồm khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu chức năng sản xuất công nghiệp của khu kinh tế."

Như vậy, bất kể là khu chế xuất hay khu công nghệ cao, một khi đã nằm trong danh mục này, chủ đầu tư và các doanh nghiệp hoạt động bên trong đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường chung của quốc gia.

Giấy phép môi trường: 'Tấm thông hành' không thể thiếu

Không phải mọi dự án đều cần giấy phép, nhưng với các khu sản xuất tập trung, đây gần như là yêu cầu bắt buộc nếu có phát sinh chất thải. Căn cứ Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường 2020, các dự án thuộc nhóm I, II và III có phát sinh nước thải, bụi, khí thải phải được xử lý hoặc phát sinh chất thải nguy hại đều phải có giấy phép môi trường trước khi vận hành chính thức.

Đặc biệt, đối với các khu vực đã hoạt động trước ngày 01/01/2022 nhưng chưa có giấy phép, chủ đầu tư cần rà soát các tiêu chí để thực hiện thủ tục bổ sung, tránh các rủi ro pháp lý và mức phạt hành chính nặng nề.

4 yêu cầu 'cứng' về hạ tầng bảo vệ môi trường

Để được phép hoạt động, một khu sản xuất tập trung phải sở hữu hệ thống hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh. Điều 51 của Luật quy định rõ 4 thành phần bắt buộc:

• Hệ thống thu gom và xử lý nước thải: Phải tách biệt hoàn toàn giữa nước mưa và nước thải. Nước thải sau xử lý phải đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận.
• Thiết bị phòng ngừa sự cố: Các công trình ứng phó sự cố môi trường đối với nước thải là bắt buộc để ngăn chặn thảm họa trong trường hợp hệ thống chính gặp trục trặc.
• Hệ thống quan trắc tự động: Dữ liệu về lưu lượng và chất lượng nước thải phải được truyền trực tiếp, liên tục về cơ quan quản lý môi trường địa phương.
• Tỷ lệ cây xanh: Phải đảm bảo diện tích cây xanh theo đúng quy chuẩn xây dựng để tạo 'lá phổi xanh' giảm thiểu tiếng ồn và bụi bẩn.

Trách nhiệm của chủ đầu tư và Ban quản lý

Pháp luật không chỉ quy định về hạ tầng mà còn phân định rõ trách nhiệm quản lý. Ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế có vai trò kiểm tra, giám sát và phối hợp thanh tra môi trường. Trong khi đó, chủ đầu tư hạ tầng phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung và bố trí nhân sự chuyên môn phù hợp.

Một điểm đáng lưu ý là lộ trình chấm dứt việc xả nước thải sau xử lý vào hệ thống thoát nước mưa. Các cơ sở vi phạm cần khẩn trương thực hiện đấu nối đúng quy định để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và bảo vệ nguồn nước chung.

Việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cách để các doanh nghiệp nâng cao uy tín, hướng tới các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) toàn cầu, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế.