Sau khi ly hôn, câu chuyện về nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom con cái thường trở thành tâm điểm của những tranh chấp căng thẳng. Một câu hỏi phổ biến mà nhiều người đặt ra là: "Nếu cha hoặc mẹ không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng thì người nuôi con trực tiếp có quyền ngăn cản họ thăm nom con hay không?"

Quyền thăm con: Không thể bị đánh đổi bằng tiền bạc

Theo quy định tại khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở. Điều này có nghĩa là, dù người cha hoặc mẹ chưa thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, họ vẫn giữ nguyên quyền được gặp gỡ, chăm sóc và duy trì tình cảm với con cái.

"Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở."

Pháp luật Việt Nam tách biệt rõ ràng giữa nghĩa vụ tài chính (cấp dưỡng) và quyền nhân thân (thăm nom). Việc một bên vi phạm nghĩa vụ cấp dưỡng không đồng nghĩa với việc bên kia có quyền tự ý tước bỏ quyền thăm nom của họ. Hành vi ngăn cản trái pháp luật có thể bị xử phạt hành chính từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo quy định tại Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

Khi nào quyền thăm con bị hạn chế?

Mặc dù quyền thăm nom được bảo vệ, nhưng nó không phải là tuyệt đối nếu việc thăm nom đó gây hại cho đứa trẻ. Tòa án có thể ra quyết định hạn chế quyền thăm nom trong các trường hợp cụ thể được quy định tại Điều 85 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

• Người cha/mẹ bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý.
• Có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
• Phá hoại tài sản của con hoặc có lối sống đồi trụy, xúi giục con làm việc trái pháp luật.

Nếu người nuôi con trực tiếp chứng minh được việc thăm nom của đối phương làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể chất và tinh thần của con, họ có quyền yêu cầu Tòa án can thiệp.

Thủ tục yêu cầu hạn chế quyền thăm con tại Tòa án

Để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho con, người nuôi dưỡng trực tiếp cần thực hiện các bước sau:

1. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn yêu cầu, bản sao CCCD, quyết định ly hôn và đặc biệt là các chứng cứ chứng minh hành vi gây hại của đối phương.
2. Nộp hồ sơ: Tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người bị yêu cầu cư trú.
3. Nộp lệ phí: Mức lệ phí sơ thẩm là 300.000 đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

Lời khuyên pháp lý: Thay vì dùng quyền thăm con làm công cụ để "đòi nợ" tiền cấp dưỡng, các bậc phụ huynh nên ngồi lại thỏa thuận vì lợi ích của con trẻ. Nếu đối phương cố tình trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, bạn nên yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự can thiệp thay vì tự ý ngăn cản họ gặp con, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có cho chính mình.