Bước ngoặt lịch sử: Chấm dứt kỷ nguyên "thuế khoán"

Trong nhiều thập kỷ qua, thuế khoán đã trở thành một hình thức quản lý thuế quen thuộc đối với hàng triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam. Tuy nhiên, mô hình này đang dần bộc lộ những hạn chế về tính minh bạch và sự bình đẳng so với khối doanh nghiệp. Để giải quyết triệt để vấn đề này, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.

Hộ kinh doanh sẽ chuyển đổi sang mô hình quản lý thuế hiện đại từ năm 2026 (ảnh minh họa)

Mục tiêu cốt lõi của Đề án là hiện đại hóa công tác quản lý, thiết lập môi trường kinh doanh bình đẳng và đẩy mạnh chuyển đổi số. Theo đó, từ ngày 01/01/2026, hình thức thuế khoán sẽ chính thức bị xóa bỏ hoàn toàn. Các hộ kinh doanh sẽ chuyển sang mô hình tự khai, tự nộp thuế, tương tự như cách thức vận hành của các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay.

100% hộ kinh doanh sẽ thực hiện thủ tục thuế điện tử

Việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ là thay đổi về phương pháp tính thuế mà còn là một cuộc cách mạng về thủ tục hành chính. Bộ Tài chính đặt ra yêu cầu cụ thể:

• 100% hộ kinh doanh được hỗ trợ chuyển đổi sang phương thức kê khai.
• 100% đối tượng thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP phải thực hiện đăng ký và sử dụng.
• Đảm bảo tất cả các thủ tục về thuế đều được thực hiện qua phương thức điện tử, giúp giảm 30% chi phí tuân thủ cho người dân.

Cán bộ thuế hướng dẫn tiểu thương thực hiện kê khai thuế điện tử (ảnh minh họa)

Hoàn thiện khung pháp lý để hỗ trợ kinh tế tư nhân

Để hiện thực hóa lộ trình này, một loạt các văn bản quy phạm pháp luật sẽ được rà soát và sửa đổi. Trọng tâm là việc điều chỉnh Luật Quản lý thuế 2019 để bãi bỏ các quy định về thuế khoán. Đồng thời, chính sách thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế Giá trị gia tăng (GTGT) cũng sẽ được sửa đổi theo hướng:

"Áp dụng thuế TNCN trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) cho hộ kinh doanh có đầy đủ sổ sách kế toán. Điều này nhằm khuyến khích sự minh bạch và đảm bảo hộ kinh doanh không bị thiệt thòi so với doanh nghiệp khi đầu tư mở rộng sản xuất."

Bên cạnh đó, các chế độ kế toán cũng được cập nhật đồng bộ thông qua Thông tư 88/2021/TT-BTC và các hướng dẫn mới về kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Việc chuyển đổi này đòi hỏi các hộ kinh doanh cần chủ động tìm hiểu về các quy định mới, đặc biệt là kỹ năng sử dụng hóa đơn điện tử và quản lý sổ sách kế toán để sẵn sàng cho lộ trình "khai tử" thuế khoán vào đầu năm 2026.