Khai khống vốn điều lệ: Con số "ảo" nhưng rủi ro là thật

Trong bối cảnh khởi nghiệp mạnh mẽ tại Việt Nam, không ít doanh nghiệp đã chọn cách "thổi phồng" năng lực tài chính bằng việc đăng ký mức vốn điều lệ cao ngất ngưởng, vượt xa khả năng thực tế. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành, hành vi này không chỉ gây nhiễu loạn thị trường mà còn đẩy doanh nghiệp vào vòng xoáy rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Thế nào là khai khống vốn điều lệ?

Theo tinh thần của Luật Doanh nghiệp 2020, vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản mà các thành viên, cổ đông đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty. Việc "khai khống" được hiểu là hành vi ghi nhận giá trị vốn trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp cao hơn số vốn thực tế có thể góp hoặc sẽ góp theo cam kết.

Mức xử phạt hành chính cực nặng cho hành vi khai khống

Căn cứ vào Điều 47 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi kê khai khống vốn điều lệ được phân định rõ rệt tùy theo quy mô vi phạm:

• Phạt từ 20 - 30 triệu đồng: Nếu giá trị vốn khống dưới 10 tỷ đồng.
• Phạt từ 30 - 40 triệu đồng: Nếu giá trị vốn khống từ 10 đến dưới 20 tỷ đồng.
• Phạt từ 40 - 60 triệu đồng: Nếu giá trị vốn khống từ 20 đến dưới 50 tỷ đồng.
• Phạt từ 60 - 80 triệu đồng: Nếu giá trị vốn khống từ 50 đến dưới 100 tỷ đồng.
• Phạt từ 80 - 100 triệu đồng: Nếu giá trị vốn khống từ 100 tỷ đồng trở lên.

Bên cạnh việc nộp phạt, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ về đúng số vốn thực góp.

Hệ lụy về thuế và quản trị doanh nghiệp

Ngoài án phạt hành chính, doanh nghiệp còn phải đối mặt với bài toán khó khi quyết toán thuế. Quỹ tiền mặt "ảo" quá lớn sẽ khiến cơ quan thuế nghi ngờ về tính trung thực của báo cáo tài chính. Khi thanh tra, nếu doanh nghiệp không chứng minh được sự tồn tại của dòng tiền, các chi phí liên quan có thể bị loại bỏ, dẫn đến truy thu thuế và phạt chậm nộp.

Giải pháp cho doanh nghiệp: Điều chỉnh kịp thời để tránh rủi ro

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, các loại hình doanh nghiệp cần lưu ý thời hạn góp vốn và thủ tục điều chỉnh theo Luật Doanh nghiệp 2020:

• Công ty TNHH: Theo Điều 47 và Điều 75, sau 90 ngày nếu không góp đủ vốn, doanh nghiệp phải đăng ký giảm vốn trong thời hạn 30 ngày tiếp theo.
• Công ty cổ phần: Theo Điều 113, thời hạn đăng ký điều chỉnh vốn cũng là 30 ngày kể từ ngày kết thúc thời hạn thanh toán cổ phần.
• Công ty hợp danh: Thành viên phải góp đủ vốn như cam kết theo Điều 178, nếu không có thể bị khai trừ khỏi công ty.

Việc kinh doanh trung thực không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được những rắc rối pháp lý mà còn xây dựng uy tín bền vững trên thị trường.