Việc hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu luôn là vấn đề được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm nhằm tối ưu hóa dòng vốn lưu động. Để làm rõ các vướng mắc phát sinh, ngày 19/04/2019, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn 1533/TCT-CS hướng dẫn cụ thể về điều kiện và trị giá tính thuế khi thực hiện hoàn thuế.

1. Điều kiện tiên quyết để được hoàn thuế GTGT hàng xuất khẩu

Theo quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung như Thông tư 130/2016/TT-BTC, hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu muốn được áp dụng thuế suất 0% và xét hoàn thuế phải đáp ứng đầy đủ 03 loại chứng từ cơ bản sau:

• Hợp đồng bán hàng hóa, gia công hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ: Phải được ký kết với tổ chức, cá nhân nước ngoài theo đúng quy định của Luật Thương mại.
• Tờ khai hải quan: Đối với hàng hóa xuất khẩu đã làm xong thủ tục hải quan theo quy định. Riêng đối với dịch vụ xuất khẩu và một số trường hợp đặc biệt, tờ khai hải quan có thể được thay thế bằng các chứng từ khác theo hướng dẫn riêng.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Đây là điều kiện bắt buộc để chứng minh giao dịch thực tế và ngăn ngừa gian lận thuế. Tiền thanh toán phải được chuyển từ tài khoản của bên mua nước ngoài sang tài khoản của bên bán tại Việt Nam.

2. Xác định giá tính thuế và trị giá hàng hóa khi hoàn thuế

Một điểm đáng lưu ý trong hướng dẫn tại Công văn 1533/TCT-CS chính là cách xác định giá tính thuế. Cụ thể:

"Giá tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu là giá bán tại cửa khẩu xuất (giá FOB, giá DAF) không bao gồm thuế xuất khẩu. Giá tính thuế này bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh được hưởng."

Bên cạnh đó, Tổng cục Thuế cũng khẳng định trị giá hàng hóa xuất khẩu được xem xét khi hoàn thuế GTGT là trị giá hải quan do doanh nghiệp tự khai báo và đã được cơ quan hải quan chấp thuận thông quan. Điều này giúp thống nhất giữa dữ liệu của cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan, tạo thuận lợi cho quá trình hậu kiểm.

3. Lời khuyên cho doanh nghiệp trong năm 2019

Trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ tính hợp lệ của chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là các trường hợp thanh toán bù trừ hoặc thanh toán qua bên thứ ba.
• Đảm bảo sự khớp đúng giữa số lượng, chủng loại hàng hóa trên hợp đồng, hóa đơn và tờ khai hải quan.
• Thường xuyên cập nhật các Công văn hướng dẫn mới như Công văn 1533/TCT-CS để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh thực tế.

Việc nắm vững các điều kiện hoàn thuế không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng mà còn tránh được các rủi ro pháp lý và bị truy thu thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra sau này.