Trong nỗ lực hiện thực hóa chủ trương tinh gọn bộ máy hành chính, Công văn 24/CV-BCĐTKNQ18 đã đưa ra những định hướng mang tính đột phá. Theo đó, các địa phương trên cả nước sẽ phải rà soát, sắp xếp lại các cơ quan chuyên môn, đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả từ Trung ương đến địa phương.

Giới hạn 'trần' số lượng sở: Hà Nội và TP.HCM có đặc thù riêng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định về tổng số lượng sở thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Theo định hướng, các tỉnh thành thông thường sẽ không có quá 14 sở. Tuy nhiên, do quy mô dân số và tính chất phức tạp của quản lý đô thị, hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được phép duy trì không quá 15 sở chuyên môn.

Việc ấn định con số cụ thể này không chỉ giúp giảm bớt sự cồng kềnh mà còn buộc các địa phương phải tính toán kỹ lưỡng phương án hợp nhất các cơ quan có chức năng tương đồng, tránh chồng chéo nhiệm vụ theo đúng tinh thần của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

Lộ trình hợp nhất các sở 'đặc thù': Những thay đổi lớn

Dưới đây là các phương án sắp xếp dự kiến đối với một số lĩnh vực quan trọng:

1. Lĩnh vực Ngoại vụ và Quy hoạch - Kiến trúc

Đối với Sở Ngoại vụ, các địa phương có thể chủ động sáp nhập vào Văn phòng UBND cấp tỉnh hoặc tinh gọn tổ chức bên trong nếu duy trì. Riêng Sở Quy hoạch và Kiến trúc - một cơ quan đặc thù tại các đô thị lớn - dự kiến sẽ được sáp nhập vào Sở Xây dựng và Giao thông.

Tuy nhiên, tại Hà Nội và TP.HCM, nếu có yêu cầu đặc thù về giao thông vận tải, hai thành phố này có thể giữ lại Sở Giao thông vận tải và chỉ thực hiện sáp nhập Sở Quy hoạch và Kiến trúc vào Sở Xây dựng.

2. Thành lập Ban Dân tộc - Tôn giáo

Một bước đi mới trong quản lý nhà nước là việc đổi tên Ban Dân tộc thành Ban Dân tộc - Tôn giáo. Cơ quan này sẽ tiếp nhận thêm chức năng quản lý tôn giáo từ Sở Nội vụ và nhiệm vụ giảm nghèo từ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội. Đây là giải pháp nhằm tập trung nguồn lực cho các chính sách an sinh xã hội tại các vùng đặc thù.

3. Sắp xếp lĩnh vực Du lịch và An toàn thực phẩm

Các địa phương đang có Sở Du lịch sẽ cân nhắc hợp nhất với Sở Văn hóa, Thể thao để thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đối với Sở An toàn thực phẩm (như mô hình thí điểm tại TP.HCM), nếu không duy trì sẽ chuyển chức năng về Sở Y tế, Sở Công Thương và Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn tùy theo chuyên ngành.

Theo Công văn 24/CV-BCĐTKNQ18, việc sắp xếp phải bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính; khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, giao thoa chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan.

Cuộc cải cách này được kỳ vọng sẽ tạo ra một bộ máy hành chính năng động, giảm chi phí vận hành và quan trọng nhất là phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn trong giai đoạn mới.