Việc cải cách và tinh gọn bộ máy hành chính đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của hệ thống chính trị trong năm 2025. Mới đây, Công văn 03/CV-BCĐ năm 2025 đã chính thức đưa ra những định hướng cụ thể về cơ cấu tổ chức chính quyền địa phương cấp tỉnh, mở đường cho một giai đoạn quản lý hiệu quả và thực chất hơn.

Tinh gọn nhưng không cồng kềnh: Định hướng mới cho chính quyền cấp tỉnh

Theo tinh thần chỉ đạo mới nhất, mô hình chính quyền cấp tỉnh vẫn duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND). Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở sự tinh giản tối đa các đầu mối trung gian, tập trung vào hiệu quả thực thi công vụ. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

Cơ cấu Hội đồng nhân dân: Chuyên sâu và tinh nhuệ

HĐND cấp tỉnh sẽ không còn tổ chức dàn trải mà tập trung vào 3-4 ban chuyên môn giúp việc. Cụ thể:

• Đối với các tỉnh: Thành lập 03 Ban gồm Pháp chế, Kinh tế - Ngân sách và Văn hóa - Xã hội. Riêng các địa phương có đặc thù về dân tộc thiểu số có thể thành lập thêm Ban Dân tộc.
• Đối với các thành phố trực thuộc Trung ương: Sẽ có 04 Ban gồm Pháp chế, Kinh tế - Ngân sách, Văn hóa - Xã hội và Ban Đô thị để đáp ứng yêu cầu quản lý hạ tầng kỹ thuật phức tạp.

Ủy ban nhân dân: Hà Nội và TP.HCM được tổ chức tối đa 15 Sở

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại Công văn 03/CV-BCĐ năm 2025 chính là quy định về số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh. Theo đó, các tỉnh thông thường sẽ tổ chức tối đa 14 Sở và tương đương.

Tuy nhiên, nhận diện được quy mô dân số và tính chất đặc thù của hai "siêu đô thị", Trung ương cho phép TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh được tổ chức tối đa 15 Sở và tương đương. Việc "nới" thêm một đầu mối so với các địa phương khác giúp hai thành phố lớn này có đủ nguồn lực quản lý các lĩnh vực trọng yếu, đảm bảo sự phát triển bền vững.

"Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh sẽ được nhập nguyên trạng và tổ chức thống nhất ở các địa phương. Đối với các cơ quan chuyên môn đặc thù, việc tổ chức sẽ được chính quyền địa phương xem xét quyết định phù hợp với quy định của Chính phủ."

Lộ trình chuyển tiếp và sắp xếp nhân sự sau sáp nhập

Việc sắp xếp không chỉ dừng lại ở con số mà còn đi sâu vào việc ổn định tổ chức. Các cơ quan thuộc HĐND sẽ được nhập nguyên trạng. Đối với Ban Dân tộc (nếu có), sẽ tiếp tục hoạt động đến hết nhiệm kỳ 2021-2026 trước khi thực hiện theo các quy định mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND cấp tỉnh cũng sẽ được kiện toàn để phù hợp với quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đảm bảo bộ máy vận hành thông suốt ngay sau khi hoàn tất việc sắp xếp đơn vị hành chính.