Ngày 08/06/2009, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 758/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình nâng cấp đô thị quốc gia giai đoạn 2009 - 2020. Đây được xem là một trong những quyết sách mang tính chiến lược, không chỉ nhằm thay đổi diện mạo kiến trúc đô thị mà còn trực tiếp giải quyết bài toán an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo bền vững cho cư dân thành thị.

Tầm nhìn chiến lược và mục tiêu xóa đói giảm nghèo

Chương trình được xây dựng dựa trên căn cứ của Luật Xây dựng 2003 và định hướng quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao điều kiện sống của người dân thông qua việc đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

"Góp phần thực hiện Chiến lược toàn diện về tăng trưởng và xóa đói, giảm nghèo; trực tiếp hỗ trợ việc thực hiện định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam."

Những con số "vàng" đến năm 2020

Chính phủ đặt ra những mục tiêu cụ thể và đầy tham vọng cho giai đoạn 10 năm tới. Đến năm 2020, Việt Nam phấn đấu đạt 100% các chỉ tiêu sau:

• Tỷ lệ dân cư đô thị được tiếp cận với nước sạch và có nhà vệ sinh kết nối bể tự hoại.
• Chất thải rắn được thu gom và xử lý đúng quy định.
• Di dời và cải thiện điều kiện nhà ở cho các hộ dân tại khu vực không đảm bảo an toàn.

Lộ trình thực hiện và nguồn vốn 175.000 tỷ đồng

Với tổng nhu cầu vốn ước tính khoảng 175.000 tỷ đồng, Chương trình sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn chính:

• Giai đoạn 2009 - 2015: Tập trung vào các đô thị ưu tiên nâng cấp thí điểm.
• Giai đoạn 2010 - 2016: Nâng cấp 30% tổng số đô thị, ưu tiên các đô thị loại II trở lên.
• Giai đoạn 2011 - 2018: Tiếp tục nâng cấp 30% đô thị, tập trung vào đô thị loại III và IV.
• Giai đoạn 2013 - 2020: Hoàn thiện nâng cấp các đô thị còn lại trên toàn quốc.

Nguồn vốn thực hiện sẽ được huy động đa dạng từ ngân sách trung ương, địa phương, vốn ODA (đặc biệt là từ Ngân hàng Thế giới - WB) và sự đóng góp của cộng đồng dân cư.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương

Bộ Xây dựng được giao vai trò chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính để lập kế hoạch và xây dựng danh mục đầu tư hàng năm. Trong khi đó, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý vốn và tổ chức thực hiện các dự án trên địa bàn.

Việc phê duyệt Chương trình nâng cấp đô thị quốc gia vào thời điểm này (tháng 6/2009) thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một hệ thống đô thị hiện đại, văn minh và bền vững, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.