Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực phục hồi sau những tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, việc tháo gỡ các nút thắt về thể chế được xem là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu. Tại phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 9 năm 2021, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 115/NQ-CP, thống nhất trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV.

Quyết tâm chính trị trong việc cải cách thể chế

Việc xây dựng dự án "Một luật sửa nhiều luật" thể hiện tinh thần đổi mới, quyết liệt của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân. Thay vì sửa đổi đơn lẻ từng đạo luật vốn mất nhiều thời gian, phương thức này cho phép xử lý đồng bộ các quy định đang chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư và kinh doanh.

Theo tinh thần của Nghị quyết 115/NQ-CP, Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp thừa ủy quyền Thủ tướng, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình Quốc hội về dự án Luật này. Đây được coi là một trong những trọng tâm lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV nhằm tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch.

Danh mục 10 đạo luật "trọng điểm" được đề xuất sửa đổi

Dự án Luật này tập trung vào các quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất và quản trị doanh nghiệp. Cụ thể, 10 đạo luật được đề xuất sửa đổi, bổ sung bao gồm:

• Luật Đầu tư công 2019
• Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020
• Luật Đầu tư 2020
• Luật Đấu thầu 2013
• Luật Điện lực 2004
• Luật Doanh nghiệp 2020
• Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017
• Luật Hải quan 2014
• Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008
• Luật Thi hành án dân sự 2008

Những điểm mới đáng chú ý trong lĩnh vực đầu tư và nhà ở

Một trong những nội dung quan trọng nhất của dự án là việc sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 31 Luật Đầu tư 2020. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đề xuất sửa đổi điểm c khoản 1 Điều 75 Luật Đầu tư 2020 (về việc sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 23 Luật Nhà ở 2014).

Việc sửa đổi này nhằm giải quyết những vướng mắc về hình thức sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, giúp khơi thông hàng trăm dự án đang bị đình trệ do quy định về "đất ở hợp pháp". Tuy nhiên, Chính phủ cũng lưu ý chưa sửa đổi quy định về phân cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp, Khu chế xuất để đảm bảo tính thận trọng trong quản lý.

Bổ sung ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh mạng

Đáng chú ý, Chính phủ thống nhất chủ trương bổ sung ngành nghề kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng vào Phụ lục - Danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư 2020. Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đồng thời bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.

"Việc sửa đổi các luật lần này không chỉ là giải pháp tình thế để ứng phó với dịch bệnh, mà là bước chuẩn bị căn cơ để nền kinh tế bứt phá trong giai đoạn bình thường mới."

Kỳ vọng tạo luồng gió mới cho môi trường đầu tư

Dự án Luật sửa đổi 10 luật dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV diễn ra vào tháng 10/2021. Cộng đồng doanh nghiệp đang đặt kỳ vọng rất lớn vào việc thông qua dự án này, bởi nó sẽ trực tiếp cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, giảm chi phí tuân thủ và tạo ra sự bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực đầu tư.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía Chính phủ và sự thẩm tra chặt chẽ của các cơ quan của Quốc hội, dự án Luật này hứa hẹn sẽ là một "cú hích" quan trọng, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế, tạo đà cho sự tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong những năm tới.