Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến lớn trong chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc bổ sung chế độ thai sản dành cho người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện – điều mà trước đây chỉ dành riêng cho khối bắt buộc.

Bước ngoặt lịch sử: BHXH tự nguyện chính thức có chế độ thai sản

Trước đây, theo quy định cũ, người tham gia BHXH tự nguyện chỉ được hưởng hai chế độ là hưu trí và tử tuất. Tuy nhiên, nhằm khuyến khích người dân tham gia và mở rộng diện bao phủ an sinh, Nhà nước đã quyết định đưa thêm quyền lợi thai sản vào loại hình này. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà còn là sự ghi nhận vai trò của lao động tự do trong sự phát triển chung của xã hội.

Điều kiện để nhận trợ cấp thai sản từ 01/7/2025

Không phải cứ đóng BHXH tự nguyện là sẽ được nhận tiền ngay khi sinh con. Theo quy định tại khoản 4 Điều 94 của luật mới, người lao động cần đáp ứng tiêu chuẩn về thời gian tham gia.

"Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con thì được hưởng trợ cấp thai sản."

Như vậy, quy tắc "6 trong 12" là chìa khóa quan trọng nhất. Điều này áp dụng cho cả lao động nữ khi sinh con và lao động nam có vợ sinh con (nếu người chồng tham gia BHXH tự nguyện).

Mức trợ cấp thai sản: 2 triệu đồng cho mỗi con

Theo Điều 95 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp được ấn định cụ thể là 02 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra. Trường hợp thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung hoặc khi chuyển dạ cũng được hưởng mức trợ cấp này.

Đặc biệt, đối với lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc là người dân tộc Kinh nhưng có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, ngoài mức 2 triệu đồng nêu trên, họ còn được hưởng thêm các chính sách hỗ trợ khác theo quy định riêng của Chính phủ.

Hồ sơ và thủ tục hưởng trợ cấp thai sản

Để quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ theo Điều 96 bao gồm:

• Bản sao Giấy khai sinh hoặc Giấy chứng sinh của con.
• Trích lục khai sinh (nếu có).
• Trong trường hợp con hoặc mẹ chết, cần có Giấy báo tử hoặc trích lục khai tử tương ứng.

Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh con, bạn phải nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Sau khi nhận đủ giấy tờ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ giải quyết trong vòng 05 ngày làm việc.

Mức đóng BHXH tự nguyện năm 2025

Căn cứ Điều 36, mức đóng hàng tháng vẫn được tính bằng 22% mức thu nhập do người lao động lựa chọn, sau khi trừ đi phần hỗ trợ từ Nhà nước. Người dân có thể linh hoạt chọn phương thức đóng hàng tháng, 03 tháng, 06 tháng hoặc thậm chí đóng một lần cho nhiều năm về sau để hưởng mức chiết khấu ưu đãi.

Việc tham gia BHXH tự nguyện không chỉ là chuẩn bị cho tuổi già với lương hưu ổn định mà giờ đây còn là "điểm tựa" vững chắc cho các gia đình trẻ trong những khoảnh khắc thiêng liêng nhất của cuộc đời.