Trong nỗ lực giải quyết bài toán ùn tắc giao thông đô thị và khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt Đề án phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt giai đoạn 2012 - 2020. Đây được xem là một bước đi chiến lược với những ưu đãi chưa từng có dành cho các đơn vị kinh doanh vận tải.

Hệ thống xe buýt đô thị được kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo giao thông công cộng trong giai đoạn 2012 - 2020 (ảnh minh họa)

Miễn tiền thuê đất: Cú hích cho hạ tầng bãi đỗ

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Quyết định 280/QĐ-TTg năm 2012 chính là cơ chế tài chính về đất đai. Cụ thể, từ năm 2012 đến hết năm 2020, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sẽ được hưởng quyền lợi đặc biệt về mặt bằng sản xuất kinh doanh.

Theo đó, các khu vực được quy hoạch làm bãi đỗ xe buýt sẽ được miễn tiền thuê đất. Quy định này được thực hiện dựa trên tinh thần của Quyết định 62/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc miễn tiền thuê đất để xây dựng trạm bảo dưỡng, sửa chữa và bãi đỗ xe.

"Cụ thể, bãi đỗ xe buýt của đơn vị kinh doanh vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được miễn tiền thuê đất theo quy định tại Quyết định số 62/2009/QĐ-TTg ngày 20 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ."

Việc miễn tiền thuê đất không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tạo điều kiện để mở rộng quy mô bến bãi, nâng cao năng lực phục vụ và bảo trì phương tiện, từ đó đảm bảo an toàn cho hành khách.

Các chính sách ưu đãi về đất đai giúp doanh nghiệp vận tải yên tâm đầu tư hạ tầng (ảnh minh họa)

Trợ giá và hỗ trợ tuyến mới: Đảm bảo tính ổn định của mạng lưới

Không chỉ dừng lại ở ưu đãi đất đai, Chính phủ còn yêu cầu các địa phương chủ động trong việc hỗ trợ tài chính. Đối với những tỉnh, thành phố chưa có loại hình xe buýt hoạt động, UBND cấp tỉnh cần ban hành các quy định ưu đãi riêng biệt để hỗ trợ các tuyến xe buýt mở mới. Điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu khi lượng khách chưa ổn định và chi phí vận hành cao.

Tại các đô thị từ loại II trở lên, việc trợ giá cho các tuyến xe buýt thiết yếu là yêu cầu bắt buộc nếu doanh thu không đủ bù đắp chi phí. Mục tiêu tối thượng là duy trì sự ổn định của mạng lưới tuyến, đảm bảo người dân luôn có phương tiện di chuyển thuận tiện, góp phần trực tiếp vào việc giảm thiểu ùn tắc giao thông tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Tầm nhìn đến năm 2020

Đề án đặt ra mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng thị phần vận tải hành khách công cộng. Để đạt được điều này, bên cạnh các hỗ trợ về thuế và đất đai, các địa phương cần chú trọng đầu tư vào công nghệ quản lý, đổi mới đoàn xe theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường.

Quyết định 280/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08/03/2012, mở ra một chương mới cho ngành vận tải công cộng Việt Nam trong thập kỷ tới.