Từ ngày 01/07/2026, một quy định pháp lý mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hàng triệu người dùng di động tại Việt Nam. Theo đó, việc không chủ động cập nhật lại thông tin thuê bao khi có sự thay đổi về giấy tờ tùy thân (như đổi từ Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân sang thẻ Căn cước mới) có thể khiến chủ thuê bao đối diện với mức phạt hành chính lên đến 500.000 đồng. Đây là một điểm mới đáng chú ý nhằm siết chặt quản lý thông tin thuê bao, ngăn chặn SIM rác và các hành vi lừa đảo công nghệ cao.

Quy định xử phạt trực tiếp người dùng: Điểm mới siết chặt quản lý

Trước đây, theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP, các chế tài xử phạt liên quan đến thông tin thuê bao chủ yếu hướng vào các doanh nghiệp viễn thông hoặc các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông khi thực hiện sai quy trình đăng ký. Người dùng di động hầu như không bị xử phạt trực tiếp mà chỉ bị tạm dừng dịch vụ (khóa 1 chiều, 2 chiều) nếu thông tin không trùng khớp.

Tuy nhiên, bối cảnh pháp lý đã thay đổi toàn diện kể từ ngày 01/07/2026 khi Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Nghị định này đã bổ sung chế tài xử phạt trực tiếp đối với cá nhân, tổ chức là chủ thuê bao viễn thông nếu không thực hiện nghĩa vụ chuẩn hóa thông tin của mình.

Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định rõ:

"1. Phạt tiền thuê bao viễn thông từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với mỗi số thuê bao do vi phạm một trong các hành vi sau đây trong trường hợp số lượng số thuê bao vi phạm từ 01 đến 10 số thuê bao: ... b) Không cập nhật lại thông tin thuê bao của mình theo quy định khi có thay đổi giấy tờ tùy thân đã xuất trình khi giao kết hợp đồng hoặc khi tự kiểm tra thông tin thuê bao của mình, phát hiện thông tin thuê bao của mình không đúng hoặc khi nhận được thông báo của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông về thông tin thuê bao không đúng quy định;"

Như vậy, mức phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng sẽ được áp dụng trên mỗi số thuê bao vi phạm. Nếu một cá nhân sở hữu nhiều SIM di động nhưng đều không cập nhật thông tin khi thay đổi giấy tờ tùy thân, mức phạt sẽ được nhân lên tương ứng với số lượng SIM vi phạm (áp dụng cho trường hợp vi phạm từ 1 đến 10 SIM).

Những trường hợp nào bắt buộc phải cập nhật lại thông tin?

Theo tinh thần của Luật Viễn thông 2023 và hướng dẫn chi tiết tại Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, nghĩa vụ cập nhật thông tin thuê bao phát sinh trong các trường hợp cụ thể sau:

• Thay đổi giấy tờ tùy thân: Khi người dùng được cấp đổi từ Chứng minh nhân dân 9 số/12 số sang Căn cước công dân gắn chíp, hoặc từ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước theo Luật Căn cước mới. Do số thẻ và thông tin ngày cấp, nơi cấp trên giấy tờ mới đã thay đổi so với thông tin lưu giữ lúc ký hợp đồng viễn thông, người dùng bắt buộc phải cập nhật lại.
• Tự phát hiện thông tin sai lệch: Khi chủ thuê bao chủ động tra cứu thông tin (ví dụ qua cú pháp nhắn tin TTTB gửi 1414) và phát hiện họ tên, ngày tháng năm sinh hoặc số giấy tờ tùy thân của mình bị sai lệch so với thực tế.
• Nhận được thông báo từ nhà mạng: Khi doanh nghiệp viễn thông (Viettel, VinaPhone, MobiFone,...) thực hiện đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và phát hiện thông tin thuê bao chưa trùng khớp, sau đó gửi thông báo yêu cầu chuẩn hóa thông tin. Nếu quá thời hạn thông báo mà người dùng không thực hiện, họ không chỉ bị khóa liên lạc mà còn có thể bị xử phạt hành chính.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định mức phạt lũy tiến cực kỳ nghiêm khắc tại khoản 2 Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP đối với các trường hợp vi phạm với số lượng lớn thuê bao (thường xảy ra ở các tổ chức, doanh nghiệp hoặc các đại lý gom SIM):

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 11 đến 200 số thuê bao.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 201 đến 500 số thuê bao.
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 501 số thuê bao trở lên.

Làm thế nào để kiểm tra và cập nhật thông tin thuê bao nhanh nhất?

Để bảo vệ quyền lợi cá nhân và tránh nguy cơ bị xử phạt hành chính ngoài ý muốn, người dùng di động nên chủ động thực hiện các bước sau:

Bước 1: Kiểm tra thông tin thuê bao hiện tại

Người dùng soạn tin nhắn theo cú pháp không dấu: TTTB gửi 1414 (miễn phí cước tin nhắn áp dụng cho tất cả các nhà mạng). Hệ thống sẽ phản hồi tin nhắn chi tiết gồm: Họ và tên chủ thuê bao, ngày tháng năm sinh, số giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD/Hộ chiếu), nơi cấp, ngày cấp. Hãy đối chiếu kỹ xem các thông tin này đã trùng khớp hoàn toàn với thẻ Căn cước hiện tại của bạn hay chưa.

Bước 2: Thực hiện cập nhật thông tin (nếu có sai lệch)

Hiện nay, các nhà mạng lớn đều hỗ trợ người dùng cập nhật thông tin thuê bao vô cùng thuận tiện qua hai hình thức:

• Cập nhật trực tuyến (Online): Người dùng tải ứng dụng chính thức của nhà mạng (như My Viettel, My VNPT, My MobiFone) hoặc truy cập trang web chính thức của nhà mạng. Đăng nhập bằng số điện thoại, chọn mục cập nhật thông tin thuê bao, chụp ảnh hai mặt của thẻ Căn cước mới và thực hiện quét khuôn mặt (selfie) để hệ thống AI đối soát tự động.
• Cập nhật trực tiếp: Chủ thuê bao mang theo thẻ Căn cước bản gốc và điện thoại lắp SIM cần chuẩn hóa đến trực tiếp các cửa hàng giao dịch, điểm cung cấp dịch vụ viễn thông được ủy quyền của nhà mạng để nhân viên hỗ trợ thực hiện giao kết lại hợp đồng viễn thông.

Việc chuẩn hóa thông tin thuê bao không chỉ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc nhằm tránh bị xử phạt theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, mà còn là giải pháp tối ưu giúp bảo vệ tài khoản di động của chính bạn. Một số điện thoại chính chủ, thông tin chính xác sẽ là cơ sở pháp lý duy nhất để bạn khôi phục lại SIM khi bị mất, thất lạc, đồng thời bảo vệ các tài khoản ngân hàng, ví điện tử và tài khoản dịch vụ công liên kết với số điện thoại đó.