Trong tiến trình cải cách thể chế và hiện đại hóa nền hành chính công, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức luôn là nhiệm vụ then chốt. Mới đây, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kết luận số 40-KL/TW ngày 02/06/2026 của Bộ Chính trị về bổ sung, sửa đổi quy định quản lý biên chế của hệ thống chính trị, giao biên chế năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027 - 2031. Văn bản này đã xác lập những định hướng mang tính đột phá, đặc biệt là yêu cầu định kỳ đánh giá cán bộ bằng các chỉ số lượng hóa và kiên quyết đưa ra khỏi hệ thống những người không hoàn thành nhiệm vụ.

Chuyển dịch từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng dựa trên dữ liệu

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Kết luận số 40-KL/TW là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý: chuyển từ quản lý số lượng biên chế cơ học sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ thực tế. Bộ Chính trị yêu cầu áp dụng triệt để phương pháp quản trị theo dữ liệu và lượng hóa công việc để xác định nhu cầu biên chế thực tế tại từng cơ quan, đơn vị.

Thay vì phân bổ biên chế theo cảm tính hoặc dựa trên quy mô phòng ban truyền thống, các cơ quan nhà nước hiện nay phải xây dựng được bộ chỉ số đánh giá hiệu năng (KPIs) cụ thể cho từng vị trí việc làm. Trên cơ sở đó, việc định kỳ đánh giá cán bộ, công chức, viên chức sẽ được thực hiện bằng các chỉ số được lượng hóa rõ ràng, phản ánh khách quan, trung thực kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Sự lượng hóa này giúp loại bỏ hoàn toàn tính chủ quan, nể nang, né tránh trong công tác đánh giá cán bộ hàng năm. Mỗi cán bộ, công chức khi nhìn vào bảng điểm lượng hóa của mình sẽ tự nhận thức được năng lực và mức độ đóng góp của bản thân đối với tổ chức, từ đó tạo động lực tự phấn đấu và hoàn thiện.

Thực hiện nghiêm nguyên tắc "có vào - có ra", xóa bỏ tư duy "ổn định suốt đời"

Từ trước đến nay, tâm lý "vào được biên chế là yên tâm suốt đời" đã trở thành rào cản lớn, triệt tiêu động lực phấn đấu của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức. Để khắc phục triệt để tình trạng này, Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu phải có cơ chế mạnh mẽ hơn để sàng lọc, thay thế những người không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Kết luận số 40-KL/TW nêu rõ:

"Thực hiện đúng nguyên tắc 'có vào - có ra' đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời."

Quy định này hoàn toàn đồng bộ với các văn bản pháp luật quan trọng vừa được ban hành như Luật Cán bộ, công chức năm 2025 và Luật Viên chức 2025. Theo đó, những trường hợp cán bộ, công chức có 02 năm liên tiếp bị xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị cơ quan có thẩm quyền giải quyết thôi việc hoặc bố trí công tác khác phù hợp hơn.

Tinh giản biên chế gắn liền với tinh gọn bộ máy và chuyển đổi số

Bộ Chính trị xác định mục tiêu tinh giản biên chế giai đoạn 2027 - 2031 tiếp tục ở mức 5 - 10%. Tuy nhiên, việc tinh giản này không được thực hiện một cách cào bằng, cơ học mà phải đặt trong tổng thể các giải pháp đồng bộ:

• Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền: Giao quyền chủ động đi đôi với tăng cường trách nhiệm giải trình cho các địa phương, đơn vị.
• Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số: Sử dụng các nền tảng số dùng chung, trí tuệ nhân tạo để cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, giảm thiểu tình trạng báo cáo trùng lặp.
• Tinh gọn quy trình công việc: Cắt giảm tối đa các khâu trung gian, sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng đa năng, đa ngành.

Việc kết hợp giữa tinh giản biên chế và chuyển đổi số sẽ giúp khắc phục triệt để tình trạng "nơi thiếu người vẫn thiếu, nơi thừa người vẫn thừa". Nguồn nhân lực công sẽ được cơ cấu lại một cách khoa học, ưu tiên bổ sung cho những lĩnh vực chuyên môn sâu, các địa bàn trọng điểm đang chịu áp lực lớn về dân số và phát triển kinh tế.

Nhìn chung, Kết luận số 40-KL/TW của Bộ Chính trị không chỉ là một văn bản chỉ đạo về mặt số lượng biên chế, mà là một bước đột phá về tư duy quản trị công hiện đại. Việc kiên quyết đưa ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực, đồng thời tuyển dụng những người có đủ trình độ vào bộ máy sẽ giúp xây dựng một nền hành chính Việt Nam chuyên nghiệp, kỷ cương, năng động và hiệu quả, phục vụ đắc lực cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.