Việc chuyển đổi đối tượng tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) từ hộ gia đình sang diện bắt buộc tại doanh nghiệp là tình huống phổ biến khi người lao động bắt đầu đi làm. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn về quyền lợi đối với tấm thẻ cũ và số tiền đã đóng trước đó.

Quyền lợi BHYT khi đi làm tại doanh nghiệp

Theo quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP, khi một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT khác nhau thì sẽ đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên được xác định theo thứ tự ưu tiên. Trong đó, đối tượng người lao động và người sử dụng lao động đóng (diện bắt buộc tại doanh nghiệp) xếp trên đối tượng tham gia theo hộ gia đình.

Vì vậy, khi ông Nguyễn Văn A đi làm tại công ty từ tháng 4/2023, ông sẽ sử dụng thẻ BHYT theo đối tượng doanh nghiệp. Về số tiền đã đóng cho BHYT hộ gia đình cho thời gian từ tháng 4 đến tháng 12/2023, pháp luật quy định rõ về việc hoàn trả tiền đóng trùng.

"Trường hợp một người thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau quy định tại Điều 1, 2, 3, 4 và 5 Nghị định này thì đóng bảo hiểm y tế theo thứ tự như sau: Do nhóm người lao động và người sử dụng lao động đóng..."

Cụ thể, căn cứ Điều 9 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, số tiền đã đóng BHYT hộ gia đình cho những tháng trùng với thời gian đóng BHYT tại công ty sẽ được cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) hoàn trả lại cho người tham gia.

Tham gia BHXH tự nguyện sau khi nghỉ việc: Điều kiện và thủ tục

Đối với trường hợp bà C đã nghỉ việc và chốt sổ BHXH bắt buộc, việc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện là giải pháp tối ưu để tích lũy thời gian hưởng lương hưu sau này. Theo khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 134/2015/NĐ-CP, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đều có quyền tham gia BHXH tự nguyện.

Bà C hoàn toàn có thể tham gia BHXH tự nguyện từ thời điểm tháng 11/2021 nếu tại thời điểm đó bà không đi làm và không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng BHXH tự nguyện thường không áp dụng đóng bù cho thời gian đã qua trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.

Cách tính mức đóng BHYT hộ gia đình theo lương cơ sở mới

Từ ngày 01/07/2024, mức lương cơ sở đã được điều chỉnh lên 2.340.000 đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Điều này kéo theo sự thay đổi về mức đóng BHYT hộ gia đình. Cụ thể, mức đóng được giảm trừ dần cho các thành viên trong gia đình như sau:

• Người thứ nhất: 4,5% x 2.340.000 = 105.300 đồng/tháng.
• Người thứ hai: 70% mức đóng người thứ nhất (73.710 đồng/tháng).
• Người thứ ba: 60% mức đóng người thứ nhất (63.180 đồng/tháng).
• Người thứ tư: 50% mức đóng người thứ nhất (52.650 đồng/tháng).
• Từ người thứ năm trở đi: 40% mức đóng người thứ nhất.

Để được hưởng mức giảm trừ này, các thành viên phải cùng đăng ký tham gia trong cùng một năm tài chính. Việc ông A mua cho 3 người trước và 1 người sau vẫn được tính giảm trừ nếu đảm bảo yếu tố cùng năm tài chính và kê khai đúng danh sách hộ gia đình tại cơ quan BHXH hoặc các điểm thu dịch vụ bưu điện.

Người dân nên chủ động theo dõi các chính sách mới để đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho bản thân và gia đình một cách trọn vẹn nhất.