Tình trạng đất nằm trong diện "quy hoạch treo" nhiều năm không thực hiện đã gây ra không ít khó khăn cho người sử dụng đất. Tuy nhiên, với sự ra đời của Luật Đất đai 2024, các quy định về xử lý quy hoạch treo đã được siết chặt hơn, đồng thời mở ra nhiều quyền lợi thiết thực cho người dân.

Quy hoạch treo là gì?

Mặc dù các văn bản luật không sử dụng trực tiếp thuật ngữ "quy hoạch treo", nhưng trong thực tế, đây là cách gọi phổ biến cho diện tích đất đã được ghi trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện để thực hiện dự án hoặc chuyển mục đích sử dụng đất nhưng quá thời hạn quy định mà vẫn chưa thực hiện.

Theo quy định tại Điều 76 Luật Đất đai 2024, thời hạn để xác định một dự án có bị coi là "treo" hay không đã có sự thay đổi quan trọng:

"7. Diện tích đất được xác định trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 02 năm liên tục được xác định trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện phải xem xét, đánh giá điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố công khai việc điều chỉnh, hủy bỏ..."

Quyền lợi của người dân khi có đất thuộc quy hoạch treo

Khi đất của bạn nằm trong khu vực quy hoạch nhưng chưa có quyết định thu hồi, bạn vẫn có các quyền cơ bản sau:

1. Được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn

Đây là một trong những quyền lợi quan trọng nhất. Theo khoản 33 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, nếu sau 03 năm kể từ ngày công bố kế hoạch sử dụng đất hàng năm mà chưa có quyết định thu hồi đất, người dân có quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn để sửa chữa, cải tạo hoặc xây dựng mới công trình.

2. Quyền chuyển nhượng, tặng cho và thừa kế

Người sử dụng đất vẫn được thực hiện các quyền chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế quyền sử dụng đất nếu đất đã có Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng), không có tranh chấp và không bị kê biên để thi hành án. Việc đất nằm trong quy hoạch (nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm hoặc đã quá hạn) không ngăn cản các giao dịch dân sự này.

3. Được bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

Trong trường hợp quy hoạch được thực hiện và Nhà nước ra quyết định thu hồi đất, người dân sẽ được bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất theo giá đất cụ thể tại thời điểm thu hồi, đồng thời được xem xét hỗ trợ tái định cư nếu đủ điều kiện.

Lời khuyên pháp lý

Người dân nên chủ động theo dõi thông tin quy hoạch tại trụ sở UBND cấp xã hoặc trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp huyện. Nếu dự án đã quá 02 năm không thực hiện mà cơ quan chức năng không công bố hủy bỏ, người dân có quyền khiếu nại hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết quyền lợi về xây dựng và cấp sổ cho mình.