Việc đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam là niềm vinh dự và tự hào của mỗi quần chúng ưu tú. Tuy nhiên, trong quá trình công tác và sinh hoạt, vì những lý do khách quan hoặc chủ quan, có những Đảng viên mong muốn xin ra khỏi Đảng. Vậy quy trình này diễn ra như thế nào và liệu sau khi đã xin ra, họ có cơ hội được kết nạp lại hay không? Đây là vấn đề được quy định rất chặt chẽ tại các văn bản hướng dẫn thi hành Điều lệ Đảng.

Điều kiện và quy trình để Đảng viên xin ra khỏi Đảng

Để trở thành một Đảng viên chính thức, mỗi cá nhân phải trải qua quá trình rèn luyện, thử thách khắt khe, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về lý lịch, đạo đức và năng lực công tác. Tuy nhiên, quyền tự nguyện xin ra khỏi Đảng cũng được pháp luật và Điều lệ Đảng tôn trọng, nhưng phải tuân thủ các bước nghiêm ngặt.

Theo quy định tại Hướng dẫn 01-HD/TW năm 2016, cụ thể là tại khoản 11.2 Điều 11, Đảng viên xin ra khỏi Đảng phải làm đơn, nêu rõ lý do và báo cáo chi bộ.

"Chỉ xem xét cho ra khỏi Đảng đối với những đảng viên chưa vi phạm về tư cách. Nếu vi phạm tư cách đảng viên thì phải xử lý kỷ luật về Đảng, sau đó mới xét cho ra khỏi Đảng."

Quy trình xem xét bao gồm các bước: Chi bộ, đảng ủy bộ phận (nếu có), đảng ủy cơ sở xem xét, báo cáo cấp ủy có thẩm quyền quyết định. Sau khi có quyết định, tổ chức Đảng sẽ làm thủ tục xóa tên trong danh sách Đảng viên và thu hồi thẻ Đảng.

Trường hợp nào không được chấp nhận đơn xin ra khỏi Đảng?

Không phải mọi trường hợp xin ra khỏi Đảng đều được giải quyết theo nguyện vọng cá nhân. Pháp luật Đảng quy định rất rõ về tính kỷ luật và trách nhiệm của người Đảng viên. Tại Quy định 30-QĐ/TW năm 2016 về thi hành kỷ luật trong Đảng, có nêu rõ nguyên tắc:

"Đảng viên chính thức vi phạm nghiêm trọng đến mức phải khai trừ thì phải khai trừ, không áp dụng biện pháp xóa tên, không chấp nhận việc xin ra khỏi Đảng."

Điều này nhằm ngăn chặn việc Đảng viên lợi dụng việc xin ra khỏi Đảng để né tránh các hình thức kỷ luật nghiêm khắc khi có sai phạm lớn. Tính nghiêm minh của Đảng đòi hỏi mọi vi phạm phải được xử lý đúng bản chất trước khi xem xét các nguyện vọng cá nhân khác.

Cơ hội kết nạp lại: Cánh cửa có thực sự khép lại?

Đây là câu hỏi mà nhiều người quan tâm nhất. Theo Quy định 29-QĐ/TW năm 2016, việc kết nạp lại Đảng viên được quy định tại điểm 3.5.1 khoản 3.5 Điều 3. Cụ thể, một người đã ra khỏi Đảng chỉ được xem xét kết nạp lại khi có đủ các điều kiện sau:

• Có đủ điều kiện và tiêu chuẩn của người vào Đảng theo quy định tại Điều 1 Điều lệ Đảng.
• Ít nhất là 36 tháng kể từ khi ra khỏi Đảng (riêng người bị khai trừ là sau 60 tháng), làm đơn xin kết nạp lại vào Đảng.
• Được Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy (hoặc tương đương) đồng ý bằng văn bản.
• Thực hiện đúng các thủ tục như người vào Đảng lần đầu.

Tuy nhiên, có một rào cản rất lớn đối với những người chủ động xin ra khỏi Đảng:

Pháp luật Đảng quy định KHÔNG xem xét kết nạp lại đối với những người trước đây ra khỏi Đảng vì lý do: Tự bỏ sinh hoạt Đảng; làm đơn xin ra khỏi Đảng (trừ trường hợp vì lý do gia đình đặc biệt khó khăn); gây mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng; bị kết án vì tội tham nhũng; bị kết án về tội nghiêm trọng trở lên.

Như vậy, nếu một Đảng viên xin ra khỏi Đảng vì những lý do cá nhân thông thường mà không phải do hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, thì về nguyên tắc, họ sẽ không bao giờ được xem xét kết nạp lại. Đây là quy định nhằm đề cao tính trách nhiệm và sự kiên định của người chiến sĩ cách mạng đối với lý tưởng của Đảng.

Những lưu ý quan trọng khi được kết nạp lại

Trong trường hợp hy hữu được xem xét kết nạp lại (do hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn), Đảng viên đó vẫn phải tuân thủ các quy định sau:

1. Phải trải qua thời gian dự bị 12 tháng như người mới vào Đảng lần đầu.
2. Chỉ được kết nạp lại duy nhất một lần.
3. Ngày vào Đảng và ngày chính thức sẽ được tính theo quyết định kết nạp lại, không được nối tiếp thời gian sinh hoạt Đảng trước đó.

Tóm lại, việc xin ra khỏi Đảng là một quyết định hệ trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến con đường chính trị của mỗi cá nhân. Với những quy định khắt khe của Điều lệ Đảng và các văn bản hướng dẫn năm 2016, mỗi Đảng viên cần cân nhắc kỹ lưỡng, giữ vững bản lĩnh chính trị để tiếp tục cống hiến trong hàng ngũ của Đảng.