Trong bối cảnh thị trường lao động đầy biến động vào cuối năm 2021, việc tìm kiếm một công việc mới sau khi thất nghiệp là ưu tiên hàng đầu của nhiều người. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý khiến không ít người lao động băn khoăn là: Liệu trong thời gian thử việc tại doanh nghiệp mới, họ có còn được tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp hay không?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét kỹ các quy định tại Luật Việc làm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

13 trường hợp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định hiện hành

Theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 9 Điều 1 Nghị định 61/2020/NĐ-CP), người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ bị chấm dứt hưởng trong các trường hợp sau:

"1. Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp trong các trường hợp sau đây:
a) Hết thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động;
b) Có việc làm;
c) Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;
d) Hưởng lương hưu hằng tháng;
đ) Sau 02 lần từ chối việc làm do Trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp giới thiệu mà không có lý do chính đáng;
e) Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, 03 tháng liên tục không thực hiện thông báo hằng tháng về việc tìm kiếm việc làm với Trung tâm dịch vụ việc làm theo quy định;
g) Ra nước ngoài để định cư, đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng;
h) Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;
i) Bị xử phạt vi phạm hành chính do vi phạm pháp luật bảo hiểm thất nghiệp;
k) Chết;
l) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cai nghiện bắt buộc;
m) Bị Tòa án tuyên bố mất tích;
n) Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù."

Đáng chú ý, nếu người lao động bị chấm dứt hưởng trợ cấp vào những ngày trong tháng đang hưởng thì vẫn được nhận trợ cấp của cả tháng đó. Đây là một điểm nhân văn giúp người lao động có thêm nguồn tài chính trong giai đoạn chuyển giao công việc.

Thử việc có được coi là "Có việc làm"?

Nút thắt của vấn đề nằm ở việc xác định liệu thời gian thử việc có thuộc trường hợp "Có việc làm" quy định tại điểm b khoản 1 Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP hay không.

Căn cứ theo hướng dẫn tại Nghị định này, người lao động được xác định là đã có việc làm khi thuộc một trong các tình huống:

• Đã giao kết hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc (có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên).
• Có quyết định tuyển dụng hoặc bổ nhiệm chính thức.
• Có giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp mà mình làm chủ.
• Tự thông báo đã có việc làm cho cơ quan bảo hiểm.

Dưới góc độ của Bộ luật Lao động 2019, việc thử việc có thể được thực hiện qua hai hình thức quy định tại khoản 1 Điều 24:

1. Giao kết hợp đồng thử việc riêng biệt: Trong trường hợp này, do bản chất của hợp đồng thử việc không phải là hợp đồng lao động chính thức (từ 01 tháng trở lên), nên người lao động CHƯA bị coi là có việc làm. Do đó, bạn vẫn có quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp bình thường trong thời gian này.
2. Thử việc ghi trong hợp đồng lao động: Nếu các bên thỏa thuận nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động, thì lúc này người lao động đã chính thức giao kết hợp đồng lao động. Theo quy định, đây được coi là ĐÃ có việc làm và người lao động sẽ bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực.

Lời khuyên pháp lý cho người lao động

Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, người lao động cần kiểm tra kỹ loại hợp đồng mình sẽ ký kết khi bắt đầu công việc mới. Nếu ký hợp đồng thử việc, bạn hãy yên tâm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng để nhận trợ cấp. Ngược lại, nếu ký hợp đồng lao động có nội dung thử việc, bạn có trách nhiệm thông báo cho Trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày có việc làm để thực hiện thủ tục bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp còn lại.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp bạn tránh được các rủi ro bị xử phạt hành chính mà còn giúp tối ưu hóa các quyền lợi an sinh xã hội mà mình đã tích lũy trong suốt quá trình làm việc.