Dự báo thời tiết không chỉ đơn thuần là những con số về nhiệt độ hay lượng mưa, mà còn là căn cứ quan trọng để các cơ quan chức năng và người dân chủ động ứng phó với thiên tai, bảo vệ tính mạng và tài sản. Chính vì tầm quan trọng này, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất nghiêm khắc đối với các sai phạm trong hoạt động khí tượng thủy văn.

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 155/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/02/2025. Đáng chú ý, mức phạt tiền đối với các hành vi cố ý làm sai lệch thông tin dự báo đã tăng lên đáng kể.

Mức phạt cao nhất lên đến 50 triệu đồng cho hành vi "cố ý"

Theo quy định tại khoản 4 Điều 7 Nghị định 155/2024/NĐ-CP, cơ quan chức năng sẽ áp dụng mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với các hành vi sau:

a) Cố ý cung cấp sai lệch bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

b) Cố ý vi phạm quy định kỹ thuật, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình chuyên môn trong hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.

Việc "cố ý" cung cấp thông tin sai lệch được xem là hành vi nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường nếu người dân và các tổ chức dựa vào đó để đưa ra các quyết định sai lầm trong phòng chống thiên tai.

Xử phạt các hành vi thiếu trách nhiệm và sai sót chuyên môn

Không chỉ các hành vi cố ý, ngay cả những sai sót do thiếu tuân thủ quy trình cũng bị xử lý nghiêm. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 155/2024/NĐ-CP, mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng được áp dụng cho các vi phạm:

• Không tuân thủ quy định, quy chuẩn kỹ thuật hoặc quy trình chuyên môn dự báo.
• Sai phạm trong quy trình đánh giá chất lượng bản tin dự báo.
• Vi phạm quy định về loại bản tin và thời hạn phát tin dự báo.

Đặc biệt, ngoài việc bị phạt tiền, các tổ chức, cá nhân vi phạm khoản này còn phải đối mặt với hình phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn từ 03 tháng đến 06 tháng theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 7 Nghị định 155/2024/NĐ-CP.

Lời khuyên pháp lý

Hoạt động khí tượng thủy văn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và liên quan trực tiếp đến an toàn cộng đồng. Các đơn vị được cấp phép cần tuyệt đối tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Việc cung cấp thông tin dự báo lên các phương tiện thông tin đại chúng phải đảm bảo tính trung thực, khách quan và dựa trên các căn cứ khoa học xác thực để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.