Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp vào giai đoạn giữa năm 2021, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác truy vết và khai báo y tế đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Theo đó, Bộ Y tế đã ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về việc bắt buộc cài đặt các ứng dụng phòng dịch đối với người dân sở hữu điện thoại thông minh.

Căn cứ pháp lý về việc bắt buộc cài đặt ứng dụng phòng dịch

Ngày 29/05/2021, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 2666/QĐ-BYT năm 2021 hướng dẫn sử dụng các ứng dụng khai báo y tế và phát hiện tiếp xúc gần. Tại văn bản này, Bộ Y tế nhấn mạnh mục đích của việc cài đặt ứng dụng là để hỗ trợ quản lý, theo dõi y tế và phát hiện sớm các ca bệnh, phục vụ hiệu quả công tác phòng chống dịch.

Theo quy định tại mục V của Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2666/QĐ-BYT:

"Người dân có điện thoại thông minh cần cài đặt, sử dụng các ứng dụng khai báo y tế để thực hiện khai báo y tế điện tử và sinh mã QR. Khi đến nơi công cộng, tập trung đông người phải cài đặt ứng dụng phát hiện tiếp xúc gần (Bluezone) và bật chế độ Bluetooth."

Mức xử phạt đối với hành vi không cài đặt ứng dụng là bao nhiêu?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Quyết định 2666/QĐ-BYT là việc Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện xử phạt các trường hợp vi phạm. Cụ thể, tại mục VI của Quyết định nêu rõ:

"Chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện nghiêm việc cài đặt, sử dụng ứng dụng khai báo y tế và phát hiện tiếp xúc gần, xử phạt các trường hợp có điện thoại thông minh nhưng không thực hiện cài đặt, sử dụng ứng dụng theo quy định trên cơ sở tình hình dịch COVID-19 và điều kiện thực tế tại địa phương."

Về mức phạt tiền, hành vi này có thể bị áp dụng xử phạt theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị định 117/2020/NĐ-CP về vi phạm quy định về áp dụng biện pháp chống dịch:

"1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế;"

Như vậy, cá nhân có điện thoại thông minh nhưng cố tình không cài đặt và sử dụng các ứng dụng như Bluezone, NCOVI hoặc VHD theo hướng dẫn có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Các ứng dụng bắt buộc và đối tượng áp dụng

Hiện nay, hệ thống phòng dịch dựa trên 03 ứng dụng chính:

• Ứng dụng VHD (VietNam Health Declaration) và tokhaiyte.vn: Dùng để khai báo y tế bắt buộc, đặc biệt là đối với người trong khu vực cách ly hoặc giám sát y tế.
• Ứng dụng Bluezone: Sử dụng công nghệ Bluetooth để ghi nhận tiếp xúc gần, giúp cảnh báo nguy cơ lây nhiễm.
• Ứng dụng NCOVI: Cho phép khai báo y tế toàn dân và cập nhật tình hình sức khỏe hàng ngày.

Đối với những người thuộc diện cách ly y tế hoặc giám sát y tế sau cách ly, việc cài đặt ứng dụng VHD và ứng dụng phát hiện tiếp xúc gần là bắt buộc nếu họ sở hữu điện thoại thông minh. Đối với người dân nói chung, khi di chuyển đến các địa điểm công cộng, nơi tập trung đông người như bệnh viện, siêu thị, nhà ga, bến xe... cũng cần phải thực hiện quét mã QR và bật Bluezone.

Việc tuân thủ các quy định về công nghệ không chỉ là trách nhiệm pháp lý để tránh bị xử phạt theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP, mà còn là hành động thiết thực để bảo vệ bản thân và cộng đồng trước đại dịch.