Ngày 28/05/2018, Văn phòng Chính phủ đã chính thức ban hành Công văn số 4979/VPCP-KSTT về việc chuẩn hóa quy trình, thủ tục kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hóa xuất, nhập khẩu. Đây được xem là một bước đi quyết liệt của Chính phủ nhằm tháo gỡ nút thắt cho doanh nghiệp trong hoạt động ngoại thương.

Yêu cầu cấp bách về việc chuẩn hóa danh mục hàng hóa nhóm 2

Tại văn bản này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã đưa ra những chỉ đạo sát sao đối với các Bộ, ngành trong việc rà soát và công bố công khai Danh mục hàng hóa phải kiểm tra chất lượng (hàng hóa nhóm 2). Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo sự thống nhất hoàn toàn với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành.

Việc chuẩn hóa này không chỉ dừng lại ở việc liệt kê tên mặt hàng mà còn yêu cầu mỗi mặt hàng phải được gắn một mã số HS cụ thể. Điều này giúp loại bỏ tình trạng chồng chéo, không rõ ràng trong việc áp mã, gây khó khăn cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Đặc biệt, Chính phủ nhấn mạnh việc cắt giảm tối đa tỷ lệ sản phẩm, hàng hóa phải kiểm tra trước thông quan, chuyển dần sang hậu kiểm để đẩy nhanh tốc độ lưu thông hàng hóa.

Hoạt động kiểm tra hàng hóa tại cảng biển được yêu cầu chuẩn hóa để rút ngắn thời gian thông quan (ảnh minh họa)

Cải cách thủ tục hành chính theo tiêu chuẩn mới

Một trong những điểm nhấn quan trọng là yêu cầu các Bộ, ngành phải rà soát, sửa đổi các thủ tục cấp phép và kiểm tra chuyên ngành. Các thủ tục này phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung). Thời hạn cuối cùng để hoàn thành nhiệm vụ này là trong Quý I năm 2019.

"Các Bộ, ngành hoàn thành việc ban hành, công bố, công khai Danh mục hàng hóa phải kiểm tra chất lượng (nhóm 2) bảo đảm thống nhất với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành; cắt giảm tối đa tỉ lệ sản phẩm, hàng hóa phải kiểm tra trước thông quan..."

Bãi bỏ các giấy phép con gây phiền hà cho doanh nghiệp

Chính phủ cũng chỉ đích danh các nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ để loại bỏ các rào cản không cần thiết:

• Bộ Thông tin và Truyền thông: Khẩn trương tiến hành các thủ tục để bãi bỏ thủ tục “Cấp giấy phép nhập khẩu thiết bị phát, thu phát sóng vô tuyến điện”.
• Bộ Y tế: Bãi bỏ hiệu lực của Thông tư số 30/2015/TT-BYT. Thay vào đó, cần xây dựng quy định mới thống nhất, minh bạch về thủ tục cấp phép nhập khẩu trang thiết bị y tế, phân định rõ các trường hợp cần và không cần giấy phép.
• Bộ Tài chính: Có trách nhiệm công bố đầy đủ Danh mục hàng hóa XNK gắn với mã HS trên Cổng thông tin một cửa quốc gia để doanh nghiệp dễ dàng tra cứu.

Việc dán tem và kiểm tra chất lượng hàng hóa sẽ được thực hiện minh bạch hơn theo quy trình mới (ảnh minh họa)

Tăng cường phối hợp và giám sát thực hiện

Để đảm bảo các chỉ đạo trên không chỉ nằm trên giấy, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ đôn đốc các Bộ, ngành đẩy nhanh việc ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để thực hiện việc kiểm tra chất lượng hàng hóa.

Văn phòng Chính phủ sẽ đóng vai trò là cơ quan theo dõi, đôn đốc và kiểm soát chất lượng thủ tục hành chính. Việc chuẩn hóa quy trình kiểm tra chất lượng hàng hóa XNK trong năm 2018 được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thông thoáng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.