Ngày 03/08/2018, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành Nghị quyết 102/NQ-CP năm 2018 về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH). Đây được xem là một động thái quyết liệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu BHXH toàn dân, đặt trách nhiệm trực tiếp lên vai chính quyền địa phương các cấp.

Đưa chỉ tiêu BHXH vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm

Điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 và Phụ lục của Nghị quyết là yêu cầu UBND các cấp phải xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho giai đoạn 2019 - 2020.

Cụ thể, các địa phương phải trình Hội đồng nhân dân cùng cấp đưa các con số này vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hằng năm. Điều này đồng nghĩa với việc phát triển BHXH không còn là nhiệm vụ riêng của ngành Bảo hiểm mà trở thành nhiệm vụ chính trị, kinh tế trọng tâm của toàn bộ hệ thống chính quyền địa phương.

"Ủy ban nhân dân các cấp căn cứ các tiêu chí, phương pháp xây dựng chỉ tiêu để xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tại địa phương và trình Hội đồng nhân dân cùng cấp đưa vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hàng năm..."

Mục tiêu cụ thể: Bao phủ đến 95% đối tượng bắt buộc

Chính phủ đã đặt ra những cột mốc định lượng rất rõ ràng cho các địa phương trong hai năm tới:

• Đối với BHXH bắt buộc và BHTN: Phải đảm bảo tỷ lệ tham gia chiếm ít nhất 90% số đối tượng thuộc diện tham gia vào cuối năm 2019 và tăng lên ít nhất 95% vào cuối năm 2020.
• Đối với BHXH tự nguyện: Tốc độ gia tăng đối tượng tham gia của năm sau so với năm trước phải đạt ít nhất từ 30% đến 50%.

5 nhóm giải pháp đột phá để hoàn thành chỉ tiêu

Để đạt được những con số đầy tham vọng trên, khoản 1 Điều 2 Nghị quyết đã vạch ra các nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Liên thông dữ liệu Thuế và Bảo hiểm

Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Lao động, Thuế, Kế hoạch và Đầu tư với cơ quan BHXH. Việc này nhằm nắm bắt chính xác số lượng doanh nghiệp và người lao động thực tế đang làm việc để yêu cầu tham gia BHXH bắt buộc đầy đủ, tránh tình trạng "bỏ lọt" đối tượng.

2. Thanh tra chuyên ngành và xử lý vi phạm

Đẩy mạnh công tác thanh tra, đặc biệt là thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH. Chính phủ yêu cầu tập trung vào các doanh nghiệp có dấu hiệu trốn đóng, đóng không đủ số lượng lao động hoặc thường xuyên chậm đóng, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm để răn đe.

3. Tập trung vào nhóm đối tượng tiềm năng

Đôn đốc tham gia đối với người lao động trong các hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2006.

4. Cải cách thủ tục hành chính

Tiếp tục đơn giản hóa quy trình tham gia và hưởng chế độ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực BHXH tự nguyện.

5. Hỗ trợ tài chính cho BHXH tự nguyện

Tăng cường tuyên truyền về chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện từ ngân sách Nhà nước (áp dụng từ 01/01/2018). Đồng thời, khuyến khích các địa phương có ngân sách dồi dào tự xây dựng chính sách hỗ trợ thêm cho người dân tại địa bàn mình.

Với việc ban hành Nghị quyết 102/NQ-CP, Chính phủ thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc củng cố hệ thống an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động khi về già hoặc gặp rủi ro trong cuộc sống.