Vào ngày 17/07/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 284/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa. Đây được xem là bước đi pháp lý mang tính lịch sử, thiết lập một hành lang quản lý chặt chẽ nhằm minh bạch hóa và bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.

Khung pháp lý mới cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam

Sự ra đời của Nghị định 284/2026/NĐ-CP đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế số tại Việt Nam. Nghị định này quy định chi tiết các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Đối tượng áp dụng bao gồm cả tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hành vi vi phạm trên lãnh thổ Việt Nam.

Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa đối với tổ chức là 200 triệu đồng, và đối với cá nhân là 100 triệu đồng. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt tiền đối với tổ chức.

Khung pháp lý mới siết chặt hoạt động chào bán và phát hành tài sản mã hóa tại Việt Nam (ảnh minh họa)

Chi tiết các mức xử phạt đối với hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa

Tại Điều 6 Nghị định 284/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm trong hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa được phân định rõ ràng với các mức phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng:

1. Vi phạm quy định về sở hữu nước ngoài

Hành vi vi phạm quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài đối với tài sản làm cơ sở phát hành tài sản mã hóa sẽ bị phạt tiền từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm. Quy định này nhằm đảm bảo an ninh tài chính và kiểm soát dòng vốn ngoại tệ trong giai đoạn thí điểm.

2. Cung cấp thông tin không chính xác, gây hiểu nhầm

Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng đối với hành vi cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ, không kịp thời hoặc gây hiểu nhầm cho cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa hoặc nhà đầu tư. Đi kèm với hình thức phạt tiền, tổ chức vi phạm còn bị áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả:

• Đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa từ 03 tháng đến 06 tháng.
• Buộc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ theo đúng quy định pháp luật.

3. Chào bán, phát hành tài sản mã hóa trái phép và sai đối tượng

Mức phạt cao nhất từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi nghiêm trọng sau:

• Chào bán, phát hành tài sản mã hóa không đúng đối tượng được phép tham gia giao dịch.
• Chào bán, phát hành khi chưa đáp ứng đủ điều kiện quy định tại Điều 5 Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.
• Không công bố Bản cáo bạch và các tài liệu liên quan trên trang thông tin điện tử theo quy định.

Bên cạnh việc bị phạt tiền kịch khung, tổ chức thực hiện các hành vi trên còn phải đối mặt với các chế tài cực kỳ nghiêm khắc:

- Đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa từ 06 tháng đến 12 tháng.
- Buộc hủy bỏ đợt chào bán, phát hành và hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu từ nhà đầu tư cộng thêm tiền lãi phát sinh (nếu có).

4. Không thực hiện đúng nội dung Bản cáo bạch

Đối với hành vi không thực hiện đúng nội dung đã công bố trong Bản cáo bạch đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, tổ chức vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành từ 03 tháng đến 06 tháng để chấn chỉnh hoạt động.

Quảng cáo và cung cấp dịch vụ không phép bị xử lý ra sao?

Không chỉ siết chặt khâu phát hành, Nghị định 284/2026/NĐ-CP còn mở rộng phạm vi xử phạt đối với các hoạt động trung gian và dịch vụ bổ trợ. Cụ thể, phạt tiền từ 180 triệu đồng đến 200 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép hoặc quảng cáo, tiếp thị các dịch vụ này khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Đối với các nhà đầu tư cá nhân trong nước, hành vi tự ý giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép sẽ bị phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Nếu cố tình giao dịch các tài sản mã hóa chỉ được phép chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt sẽ tăng lên từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng.

Các giao dịch tài sản mã hóa bắt buộc phải thông qua các tổ chức được cấp phép (ảnh minh họa)

Lời khuyên thiết thực cho doanh nghiệp và nhà đầu tư

Với việc Nghị định 284/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/09/2026, các doanh nghiệp công nghệ, các tổ chức phát hành và nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý:

• Đối với tổ chức phát hành: Cần rà soát kỹ lưỡng các điều kiện thí điểm theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP trước khi tiến hành bất kỳ đợt chào bán nào. Việc xây dựng Bản cáo bạch phải trung thực, khách quan và tuân thủ nghiêm ngặt nghĩa vụ công bố thông tin.
• Đối với nhà đầu tư: Tuyệt đối không tham gia vào các sàn giao dịch, các đợt chào bán tài sản mã hóa không phép, không rõ nguồn gốc để tránh rủi ro pháp lý và nguy cơ mất trắng tài sản khi các đợt phát hành trái phép bị buộc hủy bỏ và hoàn trả tiền.

Việc ban hành khung xử phạt hành chính rõ ràng và nghiêm khắc này không nhằm mục đích bóp nghẹt thị trường, mà ngược lại, là cơ sở vững chắc để xây dựng một thị trường tài sản số minh bạch, an toàn, bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia, đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế số toàn cầu.