Bước ngoặt trong cải cách thể chế và tinh gọn bộ máy

Tại Phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 7 năm 2025, Chính phủ đã đưa ra một quyết định mang tính đột phá đối với công tác quản lý tư pháp tại Việt Nam. Theo nội dung tại Nghị quyết 223/NQ-CP, Chính phủ đã chính thức thống nhất chủ trương chuyển nhiệm vụ quản lý Nhà nước về lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Quyết định này không chỉ đơn thuần là việc thay đổi cơ quan chủ quản mà còn là một phần trong chiến lược tổng thể về tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng. Việc tập trung đầu mối quản lý về Bộ Công an được kỳ vọng sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và tận dụng tối đa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mà ngành Công an đang vận hành.

Tăng cường ứng dụng công nghệ và liên thông dữ liệu

Một trong những yêu cầu then chốt mà Chính phủ đặt ra cho Bộ Công an khi chủ trì xây dựng dự thảo Luật Lý lịch tư pháp (sửa đổi) là phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu hướng tới là hệ thống hóa, liên thông và quản lý tập trung dữ liệu lý lịch tư pháp, tích hợp sâu rộng với các hệ thống dữ liệu hiện có.

"Chính phủ thống nhất chủ trương chuyển nhiệm vụ quản lý Nhà nước về lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an. Yêu cầu Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo luật, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành có liên quan, đảm bảo tính kế thừa, minh bạch và khả thi."

Việc chuyển giao này cũng nhằm khắc phục triệt để những vướng mắc, "điểm nghẽn" hiện tại trong quy trình cấp phiếu lý lịch tư pháp, vốn đôi khi còn gây phiền hà cho người dân do sự phân tán dữ liệu giữa các cơ quan tư pháp và công an như trước đây.

Đảm bảo quyền lợi người dân và doanh nghiệp

Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Lý lịch tư pháp 2009 phải đi đôi với cải cách thủ tục hành chính. Các quy định mới phải đảm bảo không làm tăng chi phí tuân thủ, tránh gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, Chính phủ cũng yêu cầu xem xét việc cấp phiếu lý lịch tư pháp cho pháp nhân thương mại – một bước đi phù hợp với thông lệ quốc tế và nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế thị trường.

Để tránh tạo ra "khoảng trống pháp lý", các điều khoản chuyển tiếp trong dự thảo luật cần được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo quá trình bàn giao giữa hai Bộ diễn ra thông suốt, không làm gián đoạn việc phục vụ nhu cầu của nhân dân. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng Chính phủ số và hiện đại hóa nền hành chính quốc gia.