Đặc xá không chỉ là một chính sách nhân đạo sâu sắc của Đảng và Nhà nước ta mà còn là sự ghi nhận nỗ lực cải tạo, hối lỗi của những người từng lầm lỡ. Để triển khai đợt đặc xá năm 2024 một cách công bằng và đúng pháp luật, Hội đồng tư vấn đặc xá đã ban hành Hướng dẫn 88/HD-HĐTVĐX, cụ thể hóa các tiêu chuẩn khắt khe dành cho những phạm nhân đang khao khát tìm lại tự do.

Đối tượng nào nằm trong diện xem xét đặc xá?

Theo quy định, đối tượng được xét đặc xá năm 2024 bao gồm hai nhóm chính. Thứ nhất là những người bị kết án phạt tù có thời hạn hoặc tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, hiện đang chấp hành án tại các trại giam, trại tạm giam hoặc cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện. Nhóm thứ hai là những người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù theo quy định của pháp luật.

Điều kiện về xếp loại cải tạo: "Thước đo" của sự hối cải

Một trong những điểm mấu chốt để một phạm nhân được đề nghị đặc xá chính là kết quả xếp loại chấp hành án. Căn cứ vào Quyết định 758/2024/QĐ-CTN, phạm nhân phải có quá trình cải tạo tốt, thể hiện qua việc xếp loại chấp hành án phạt tù.

Cụ thể, theo điểm c khoản 1 Điều 18 Nghị định 133/2020/NĐ-CP, việc xếp loại được thực hiện định kỳ theo quý. Để đủ điều kiện đặc xá, phạm nhân phải được xếp loại khá hoặc tốt trong các quý gần nhất tính đến thời điểm họp xét. Đặc biệt, từ ngày 26/5/2024 cho đến khi họp xét, phạm nhân vẫn phải duy trì được kết quả xếp loại này.

"Sau khi có kết quả xếp loại quý III/2024, các cơ quan chức năng phải rà soát, đối chiếu và kịp thời loại ra khỏi danh sách những trường hợp không duy trì được kết quả xếp loại khá hoặc tốt."

Cách tính thời gian chấp hành án và các mốc quan trọng

Thời gian đã chấp hành án phạt tù được tính bao gồm thời gian bị tạm giữ, tạm giam và chấp hành án tại các cơ sở giam giữ. Đáng chú ý, thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong các giai đoạn tố tụng cũng được tính vào thời gian này. Tuy nhiên, các khoảng thời gian được tại ngoại, hoãn hoặc tạm đình chỉ sẽ không được tính.

Theo lộ trình, vào ngày 30/9/2024, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước. Ngay sau đó, vào ngày 01/10/2024, việc tổ chức tha người được đặc xá sẽ diễn ra trên toàn quốc, mở ra cơ hội làm lại cuộc đời cho hàng ngàn phạm nhân đủ điều kiện.

Việc nắm vững các quy định tại Hướng dẫn 88/HD-HĐTVĐX không chỉ giúp phạm nhân và thân nhân hiểu rõ quyền lợi mà còn là động lực để những người đang chấp hành án nỗ lực cải tạo, sớm trở về đóng góp cho xã hội.