Việc thành lập và đưa một Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) vào vận hành thực tế là một quá trình dài với nhiều thủ tục khắt khe. Tuy nhiên, không ít đơn vị sau khi nhận được tấm "giấy thông hành" là Giấy phép hoạt động lại chủ quan trong việc triển khai thực tế. Theo quy định mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, sự chậm trễ này có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng: Giấy phép tự động hết hiệu lực.

Thời hạn "vàng" 12 tháng để khai trương hoạt động

Đây là mốc thời gian mang tính quyết định mà mọi ban sáng lập QTDND cần phải ghi nhớ. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 10 Thông tư 01/2025/TT-NHNN đã nêu rõ:

“Quỹ tín dụng nhân dân phải tiến hành khai trương hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng; quá thời hạn này mà không khai trương hoạt động thì Giấy phép đã cấp hết hiệu lực.”

Quy định này nhằm đảm bảo các tổ chức tín dụng sau khi được cấp phép phải nhanh chóng đi vào hoạt động để phục vụ cộng đồng, tránh tình trạng "giữ chỗ" hoặc trục lợi chính sách. Khi Giấy phép hết hiệu lực, Ngân hàng Nhà nước sẽ thực hiện công bố công khai thông tin này trên Cổng thông tin điện tử chính thức, điều này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng lớn đến uy tín của các thành viên sáng lập.

Thủ tục thông báo và quyền đình chỉ của Ngân hàng Nhà nước

Để việc khai trương diễn ra đúng quy định, QTDND không thể tự ý mở cửa mà phải tuân thủ quy trình báo cáo nghiêm ngặt. Ít nhất 15 ngày trước ngày dự kiến khai trương, quỹ phải gửi văn bản thông báo đến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố (Ngân hàng Nhà nước Khu vực). Văn bản này nhằm xác nhận rằng đơn vị đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự và hệ thống quản trị theo quy định.

Cần lưu ý rằng, Ngân hàng Nhà nước có quyền giám sát tối cao trong giai đoạn này. Nếu qua kiểm tra thực tế cho thấy quỹ chưa đảm bảo các điều kiện an toàn, Ngân hàng Nhà nước Khu vực có quyền đình chỉ việc khai trương. Điều này đòi hỏi các đơn vị phải chuẩn bị cực kỳ chu đáo, từ hệ thống kho quỹ đến các phương án phòng cháy chữa cháy và an ninh mạng.

Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép lần đầu: Những tài liệu không thể thiếu

Để đạt được tấm Giấy phép quý giá này ngay từ đầu, các tổ chức cần chuẩn bị bộ hồ sơ chuẩn chỉnh theo quy định tại Điều 8 Thông tư 01/2025/TT-NHNN. Danh mục hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp Giấy phép: Theo mẫu chuẩn tại Phụ lục số 03 của Thông tư.
• Dự thảo Điều lệ: Phải được Hội nghị thành lập thông qua và phù hợp với các quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.
• Đề án thành lập: Chứng minh tính khả thi về kinh tế và lợi ích xã hội tại địa bàn hoạt động.
• Danh sách nhân sự dự kiến: Bao gồm Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Giám đốc quỹ kèm theo các tài liệu chứng minh năng lực, bằng cấp chuyên môn.
• Hồ sơ thành viên góp vốn: Danh sách thành viên sáng lập, bản sao giấy tờ pháp lý của pháp nhân hoặc văn bản ủy quyền của hộ gia đình góp vốn.

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 01/2025/TT-NHNN không chỉ giúp các Quỹ tín dụng nhân dân thuận lợi trong việc gia nhập thị trường mà còn là lá chắn pháp lý bảo vệ quyền lợi của các thành viên và sự ổn định của hệ thống tài chính cơ sở.