Trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định 128/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý về sự thay đổi mạnh mẽ trong khung hình phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về kiểm tra hải quan.

Tăng mạnh mức phạt hành vi không chấp hành kiểm tra, thanh tra thuế

So với quy định cũ tại khoản 4 Điều 10 Nghị định 127/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi khoản 7 Điều 1 Nghị định 45/2016/NĐ-CP), mức phạt cho hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế của cơ quan hải quan chỉ từ 02 - 04 triệu đồng.

Tuy nhiên, kể từ ngày 10/12/2020, khi Nghị định 128/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mức phạt này sẽ tăng vọt. Cụ thể, theo quy định tại

khoản 5 Điều 11 Nghị định 128/2020/NĐ-CP: "Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế của cơ quan hải quan."

Như vậy, mức phạt tối thiểu đã tăng gấp 4 lần và mức phạt tối đa tăng gấp 3 lần so với quy định hiện hành. Đây là động thái quyết liệt nhằm nâng cao tính tuân thủ pháp luật của người nộp thuế trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Bổ sung các hành vi bị phạt nặng đến 30 triệu đồng

Không chỉ tăng mức phạt đối với các hành vi cũ, Nghị định 128/2020/NĐ-CP còn bổ sung khung hình phạt nghiêm khắc từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với các hành vi mang tính chất gian lận hoặc cản trở nghiêm trọng hoạt động hải quan.

Theo quy định tại khoản 6 Điều 11 Nghị định 128/2020/NĐ-CP, mức phạt này áp dụng cho:

• Hành vi đánh tráo hàng hóa đã kiểm tra hải quan với hàng hóa chưa kiểm tra hải quan nhằm mục đích gian lận.
• Hành vi không cung cấp hồ sơ, chứng từ, tài liệu, dữ liệu điện tử liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh cho cơ quan hải quan theo quy định.

Việc bổ sung các hành vi này cho thấy sự chuyển dịch trong công tác quản lý hải quan từ kiểm tra trực tiếp sang hậu kiểm và dựa trên quản lý rủi ro, đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch và lưu trữ hồ sơ đầy đủ.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp

Với việc Nghị định 128/2020/NĐ-CP sắp có hiệu lực vào tháng 12 tới, các doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình lưu trữ chứng từ và dữ liệu điện tử. Việc phối hợp chặt chẽ và chấp hành các quyết định kiểm tra của cơ quan hải quan không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được những khoản phạt nặng mà còn xây dựng uy tín "doanh nghiệp ưu tiên" trong hoạt động thương mại quốc tế.

Mọi hành vi cố tình trì hoãn hoặc không cung cấp tài liệu sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo khung hình phạt mới, gây ảnh hưởng lớn đến chi phí và tiến độ thông quan của doanh nghiệp.