Trong thời đại bùng nổ công nghệ số, việc sở hữu một kênh YouTube cá nhân để chia sẻ kiến thức, sở thích hay thậm chí là kiếm thêm thu nhập đã trở nên vô cùng phổ biến. Tuy nhiên, đối với những người đang công tác trong bộ máy Nhà nước, câu hỏi "Cán bộ, công chức, viên chức có được làm YouTuber không?" luôn là một vấn đề pháp lý cần được làm rõ để tránh những rủi ro về kỷ luật và đạo đức công vụ.

1. Quy định về những việc cán bộ, công chức không được làm

Theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức 2008, pháp luật không cấm tuyệt đối việc cán bộ, công chức tham gia các hoạt động giải trí hoặc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Tuy nhiên, tại Điều 20 Luật Cán bộ, công chức 2008 đã quy định rõ về những việc khác cán bộ, công chức không được làm:

"Ngoài những việc không được làm liên quan đến đạo đức công vụ và bí mật nhà nước, cán bộ, công chức còn không được làm những việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh, công tác nhân sự quy định tại Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí..."

Đặc biệt, đối với lực lượng vũ trang, Điều 28 Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam 1999 cũng nhấn mạnh Sĩ quan không được làm những việc mà pháp luật quy định cán bộ, công chức không được làm.

2. Viên chức và giới hạn trong hoạt động nghề nghiệp

Đối với đội ngũ viên chức đang làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập, Điều 19 Luật Viên chức 2010 liệt kê danh sách những việc viên chức không được làm, trong đó có các hành vi đáng chú ý như:

• Lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để tuyên truyền chống lại chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước.
• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trong khi thực hiện hoạt động nghề nghiệp.
• Gây phương hại đối với thuần phong, mỹ tục, đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân và xã hội.

3. Góc nhìn từ Luật Phòng, chống tham nhũng

Một trong những rào cản lớn nhất khi cán bộ, công chức làm YouTuber chính là quy định về việc tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp. Theo khoản 2 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, người có chức vụ, quyền hạn không được:

"Thành lập, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, trừ trường hợp luật có quy định khác."

Như vậy, nếu việc làm YouTuber chỉ dừng lại ở mức độ cá nhân, chia sẻ sở thích (ví dụ: kênh về cây cảnh, nấu ăn, du lịch) và nhận tiền quảng cáo từ nền tảng (Google AdSense) mà không thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ truyền thông, thì hoạt động này không vi phạm các điều cấm nêu trên.

4. Những lưu ý "sống còn" để không vi phạm kỷ luật

Dù pháp luật không cấm, nhưng cán bộ, công chức, viên chức khi làm YouTuber cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Không tiết lộ bí mật nhà nước: Tuyệt đối không quay phim, chụp ảnh hoặc chia sẻ các thông tin, tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật công tác lên mạng xã hội.
• Đảm bảo thời gian làm việc: Việc quay phim, dựng video phải được thực hiện ngoài giờ hành chính, không được để ảnh hưởng đến hiệu quả công việc chuyên môn.
• Giữ gìn hình ảnh người cán bộ: Nội dung video phải lành mạnh, không trái với thuần phong mỹ tục, không có những phát ngôn gây tranh cãi hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức nơi mình đang công tác.
• Kê khai thu nhập: Nếu kênh YouTube mang lại nguồn thu nhập lớn, cán bộ phải thực hiện việc kê khai tài sản, thu nhập theo đúng quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng.

Tóm lại, việc cán bộ, công chức làm YouTuber là một quyền tự do cá nhân trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc chia sẻ sở thích và vi phạm đạo đức công vụ là rất mong manh. Mỗi cá nhân cần tự ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình để xây dựng nội dung văn minh, đúng luật.

Trên đây là nội dung tư vấn dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 05/2022. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ để được hỗ trợ kịp thời.