Cải cách tiền lương là một trong những chính sách trọng tâm của năm 2024, đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ từ cả ngân sách Trung ương và địa phương. Để hiện thực hóa lộ trình này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1602/QĐ-TTg năm 2023, đưa ra những hướng dẫn cụ thể về việc tạo nguồn kinh phí chi trả lương mới.

5 nguồn lực chính để thực hiện cải cách tiền lương tại địa phương

Theo quy định tại Điều 2 Quyết định 1602/QĐ-TTg, các địa phương cần chủ động sắp xếp các nhiệm vụ chi và phân bổ dự toán để đảm bảo nguồn cải cách tiền lương thông qua các kênh sau:

• Nguồn thu để lại: Tiếp tục trích một phần nguồn thu được để lại theo chế độ của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập.
• Tiết kiệm chi thường xuyên: Thực hiện tiết kiệm 10% chi thường xuyên (ngoại trừ các khoản lương, phụ cấp và các khoản chi trực tiếp cho con người).
• Tăng thu ngân sách địa phương: Dành 50% nguồn tăng thu ngân sách địa phương dự toán năm 2024 so với năm 2023. Đặc biệt, đối với nguồn tăng thu thực hiện, tỷ lệ này lên tới 70%.
• Nguồn dư từ năm trước: Sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư từ cuối năm 2023 chuyển sang.

Những khoản thu "đặc thù" không dùng để cải cách tiền lương

Pháp luật cũng quy định rõ một số khoản thu gắn với nhiệm vụ chi cụ thể sẽ không bị trích tỷ lệ để làm nguồn cải cách tiền lương. Điều này giúp các địa phương vẫn đảm bảo được nguồn vốn cho đầu tư phát triển và các hoạt động chuyên biệt. Các khoản này bao gồm:

• Thu tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết.
• Thu tiền thuê đất một lần được ứng trước để bồi thường, giải phóng mặt bằng.
• Các loại phí chuyên ngành như: Phí tham quan di tích, phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản, phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu...
• Thu từ quỹ đất công ích và các khoản thu hoa lợi, công sản tại xã.

Trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý ngân sách

Bên cạnh việc tạo nguồn lương, các địa phương phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015 trong việc chi trả nợ lãi và nợ gốc các khoản vay. Việc bố trí kinh phí phải dựa trên nguồn bội thu, tăng thu và tiết kiệm chi thực tế.

"Các địa phương chủ động bố trí ngân sách, nguồn kinh phí ngân sách trung ương hỗ trợ để thực hiện các chế độ, chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành theo quy định."

Kết quả thực hiện tạo nguồn phải được UBND các tỉnh, thành phố báo cáo định kỳ về Bộ Tài chính để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung kinh phí nếu còn thiếu hụt. Đây là cơ chế đảm bảo không một cán bộ, công chức nào bị chậm lương do thiếu hụt ngân sách cục bộ.

Việc thực hiện đúng các chỉ đạo tại Quyết định 1602/QĐ-TTg không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là điều kiện tiên quyết để ổn định đời sống cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong giai đoạn chuyển đổi chính sách tiền lương quan trọng này.