Ngày 29/08/2011, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 20/2011/TT-NHNN quy định về việc mua, bán ngoại tệ tiền mặt của cá nhân với tổ chức tín dụng được phép. Đây là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định về quản lý ngoại hối, đồng thời đáp ứng nhu cầu chi tiêu thực tế của người dân khi ra nước ngoài.

Hạn mức 100 USD/ngày cho các nhu cầu hợp pháp

Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 20/2011/TT-NHNN, cá nhân là công dân Việt Nam có quyền mua ngoại tệ tiền mặt tại các tổ chức tín dụng được phép để đáp ứng nhu cầu chi tiêu (tiền ăn, tiền tiêu vặt, tiền đi lại) cho bản thân và trẻ em đi cùng. Hạn mức cụ thể được quy định như sau:

"Cá nhân là công dân Việt Nam được quyền mua ngoại tệ tiền mặt tại tổ chức tín dụng được phép... với mức 100 USD/1 người/1 ngày hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương trong khoảng thời gian lưu trú ở nước ngoài là 10 (mười) ngày."

Đáng chú ý, hạn mức này cũng được áp dụng đối với trẻ em chung hộ chiếu với cha hoặc mẹ. Trong trường hợp cá nhân có nhu cầu lớn hơn, các tổ chức tín dụng có thể căn cứ vào khả năng tự cân đối nguồn ngoại tệ để bán vượt mức quy định trên cơ sở hồ sơ, chứng từ hợp lệ.

Các mục đích được phép mua ngoại tệ tiền mặt

Quy định tại Điều 2 Thông tư 20/2011/TT-NHNN nêu rõ các trường hợp được mua ngoại tệ bao gồm:

• Học tập, chữa bệnh ở nước ngoài;
• Đi công tác, du lịch, thăm viếng ở nước ngoài.

Đối với các mục đích hợp pháp khác, việc bán ngoại tệ sẽ tùy thuộc vào khả năng cân đối của từng ngân hàng. Ngoài ra, cá nhân là người nước ngoài có nguồn thu hợp pháp bằng đồng Việt Nam cũng được phép mua ngoại tệ tiền mặt theo các quy định hiện hành về quản lý ngoại hối.

Địa điểm giao dịch và trách nhiệm của các bên

Việc mua bán ngoại tệ không được thực hiện tùy tiện mà phải thông qua mạng lưới các tổ chức tín dụng được phép. Cụ thể:

• Địa điểm mua: Thực hiện tại các điểm được phép bán ngoại tệ thuộc mạng lưới của tổ chức tín dụng.
• Địa điểm bán: Thực hiện tại các điểm được phép mua ngoại tệ của tổ chức tín dụng hoặc các Đại lý đổi ngoại tệ được ủy quyền.

Cá nhân khi đi mua ngoại tệ có trách nhiệm xuất trình đầy đủ các chứng từ, giấy tờ cần thiết (như hộ chiếu, vé máy bay, quyết định đi công tác...) và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các loại giấy tờ này. Ngược lại, các ngân hàng có nghĩa vụ niêm yết công khai tỷ giá và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân giao dịch đúng mục đích.

Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/10/2011. Việc ban hành quy định này được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hóa thị trường ngoại hối, giảm bớt tình trạng giao dịch ngoại tệ tự do không kiểm soát, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho công dân khi có nhu cầu ra nước ngoài.