Ngày 10/10/2019, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 77/2019/NĐ-CP về tổ hợp tác, thay thế cho Nghị định 151/2007/NĐ-CP vốn đã không còn phù hợp với thực tiễn. Điểm nhấn quan trọng nhất trong văn bản pháp lý mới này chính là việc mở rộng đối tượng thành viên, cho phép các pháp nhân cùng tham gia vào mô hình kinh tế tập thể này.

Sự tham gia của các pháp nhân giúp nâng cao năng lực quản trị và nguồn vốn cho các tổ hợp tác (ảnh minh họa)

Pháp nhân chính thức được công nhận là thành viên Tổ hợp tác

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 và Điều 3 Nghị định 77/2019/NĐ-CP, tổ hợp tác được định nghĩa là tổ chức không có tư cách pháp nhân, được hình thành trên cơ sở hợp đồng hợp tác. Điểm mới đáng chú ý là thành phần tham gia bao gồm từ 02 cá nhân, pháp nhân trở lên tự nguyện thành lập.

Việc cho phép pháp nhân (như doanh nghiệp, hợp tác xã khác) tham gia tổ hợp tác được kỳ vọng sẽ tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất nhỏ và các đơn vị có tiềm lực về vốn, công nghệ và thị trường. Điều này giúp giải quyết bài toán "manh mún" trong sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp hiện nay.

"Tổ hợp tác là tổ chức không có tư cách pháp nhân, được hình thành trên cơ sở hợp đồng hợp tác, gồm từ 02 cá nhân, pháp nhân trở lên tự nguyện thành lập, cùng đóng góp tài sản, công sức để thực hiện những công việc nhất định, cùng hưởng lợi và cùng chịu trách nhiệm."

Hợp đồng hợp tác: "Xương sống" của mọi hoạt động

Vì tổ hợp tác không có tư cách pháp nhân, mọi quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên đều dựa trên Hợp đồng hợp tác. Nghị định mới yêu cầu hợp đồng này phải được lập thành văn bản và có chữ ký của 100% thành viên tham gia.

Việc ký kết hợp đồng hợp tác phải đảm bảo sự tự nguyện và đồng thuận của tất cả các thành viên (ảnh minh họa)

Các nội dung cơ bản bắt buộc phải có trong hợp đồng bao gồm:

• Mục đích và thời hạn hợp tác cụ thể;
• Thông tin chi tiết của cá nhân (họ tên, nơi cư trú) và pháp nhân (tên, trụ sở);
• Mức đóng góp bằng tài sản hoặc sức lao động;
• Phương thức phân chia hoa lợi, lợi tức thu được từ hoạt động chung;
• Quyền và nghĩa vụ của người đại diện tổ hợp tác;
• Điều kiện để thành viên mới gia nhập hoặc rút khỏi hợp đồng.

Quy định về tài sản và trách nhiệm dân sự

Tài sản của tổ hợp tác được hình thành từ sự đóng góp của các thành viên và các nguồn thu hợp pháp khác. Theo Điều 7 Nghị định 77/2019/NĐ-CP, phần đóng góp có thể là tiền, vật chất hoặc giá trị công sức lao động được các bên thỏa thuận quy đổi.

Về trách nhiệm pháp lý, do không có tư cách pháp nhân độc lập, các thành viên tổ hợp tác phải cùng chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình đối với các nghĩa vụ dân sự phát sinh từ hoạt động của tổ hợp tác. Đây là điểm mà các pháp nhân khi tham gia cần đặc biệt lưu ý để có phương án quản trị rủi ro phù hợp.

Nghị định 77/2019/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/11/2019. Các tổ hợp tác đang hoạt động trước ngày này sẽ có thời gian để rà soát, điều chỉnh hợp đồng hợp tác cho phù hợp với quy định mới nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.