Trong hoạt động công chứng, việc điểm chỉ bên cạnh chữ ký từ lâu đã được xem là một biện pháp tăng cường tính bảo mật và xác thực. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, quy định này đã có những điều chỉnh quan trọng tại Luật Công chứng sửa đổi 2026, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.

Sự thay đổi mang tính bước ngoặt từ năm 2027

Theo quy định tại khoản 14 Điều 1 của Luật Công chứng sửa đổi 2026, nội dung khoản 4 Điều 50 của Luật Công chứng 2024 đã được sửa đổi một cách triệt để.

Cụ thể, quy định mới chỉ rõ:

"4. Việc điểm chỉ có thể được thực hiện đồng thời với việc ký theo đề nghị của người yêu cầu công chứng."

Điều này đồng nghĩa với việc, kể từ thời điểm luật mới có hiệu lực, Công chứng viên không còn quyền tự mình quyết định hoặc yêu cầu khách hàng phải vừa ký vừa điểm chỉ nếu khách hàng không có yêu cầu. Đây là một sự thay đổi lớn so với quy định trước đó.

So sánh với quy định tại Luật Công chứng 2024

Để thấy rõ sự khác biệt, chúng ta cần nhìn lại khoản 4 Điều 50 của Luật Công chứng 2024. Trước khi được sửa đổi, luật này cho phép việc điểm chỉ đồng thời với ký tên trong 03 trường hợp:

• Công chứng di chúc;
• Theo đề nghị của người yêu cầu công chứng;
• Công chứng viên thấy cần thiết để bảo vệ quyền lợi cho người yêu cầu công chứng.

Như vậy, Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã loại bỏ trường hợp "Công chứng di chúc" và đặc biệt là quyền chủ động của "Công chứng viên thấy cần thiết". Sự điều chỉnh này giúp giảm bớt sự phiền hà không đáng có, đồng thời đề cao quyền tự quyết và trách nhiệm cá nhân của người yêu cầu công chứng đối với chữ ký của mình.

Yêu cầu về hình ảnh và lưu trữ hồ sơ

Mặc dù nới lỏng quy định về điểm chỉ, nhưng Luật Công chứng 2024 vẫn duy trì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tính xác thực. Tại Điều 50, luật quy định việc ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Đây là biện pháp thay thế hiệu quả để chứng minh sự hiện diện và ý chí tự nguyện của các bên tham gia giao dịch trong kỷ nguyên số.

Việc điểm chỉ vẫn được duy trì như một hình thức thay thế hoàn toàn việc ký trong trường hợp người yêu cầu công chứng không thể ký được (theo quy định tại khoản 3 Điều 50). Khi đó, quy trình sử dụng vân tay ngón trỏ phải, ngón trỏ trái hoặc các ngón khác vẫn phải được tuân thủ nghiêm ngặt và ghi rõ trong lời chứng.

Tóm lại, sự thay đổi này không chỉ giúp quy trình công chứng trở nên gọn nhẹ hơn mà còn phản ánh xu hướng hiện đại hóa pháp luật, giảm thiểu các thủ tục mang tính hình thức khi không thực sự cần thiết.