Từ ngày 01/7/2024, thay vì thực hiện ngay 05 bảng lương mới theo vị trí việc làm như dự kiến ban đầu, Chính phủ đã ban hành Nghị định 73/2024/NĐ-CP điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, lộ trình xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm vẫn là mục tiêu cốt lõi của cải cách tiền lương.

Vị trí việc làm: "Thước đo" mới cho thu nhập công vụ

Khái niệm "vị trí việc làm" không còn xa lạ nhưng việc dùng nó làm căn cứ tính lương là một bước ngoặt lớn. Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Cán bộ, công chức 2008:

"Vị trí việc làm là công việc gắn với chức danh, chức vụ, cơ cấu và ngạch công chức để xác định biên chế và bố trí công chức trong cơ quan, tổ chức, đơn vị."

Tương tự, đối với khối sự nghiệp, khoản 1 Điều 7 Luật Viên chức 2010 cũng nêu rõ vị trí việc làm là căn cứ để tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Như vậy, bảng lương mới sẽ không còn cào bằng mà dựa trên độ phức tạp và trách nhiệm thực tế của từng công việc.

Sự khác biệt mang tính đột phá so với hệ thống hiện hành

Dựa trên tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW, hệ thống lương mới sẽ có những thay đổi căn bản:

1. Xóa bỏ hệ số và mức lương cơ sở

Hiện nay, lương được tính bằng cách lấy mức lương cơ sở nhân với hệ số tương ứng theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Cách tính này đôi khi chưa phản ánh đúng giá trị lao động thực tế. Trong tương lai, bảng lương theo vị trí việc làm sẽ quy định bằng số tiền cụ thể, giúp minh bạch hóa thu nhập.

2. Bảng lương riêng cho cấp quản lý, lãnh đạo

Theo Điều 3 Nghị định 204/2004/NĐ-CP, lãnh đạo hiện đang hưởng lương theo ngạch bậc cộng với phụ cấp chức vụ. Tuy nhiên, cải cách mới sẽ xây dựng bảng lương chức vụ riêng, thể hiện đúng thứ bậc trong hệ thống chính trị và bãi bỏ phụ cấp chức vụ lãnh đạo để tránh chồng chéo.

3. Tiệm cận với thị trường lao động

Một điểm đáng chú ý là mức lương thấp nhất của công chức, viên chức sẽ được thiết kế không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp. Điều này giúp thu hút nhân tài vào khu vực công và đảm bảo đời sống cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Lời kết

Việc chuyển đổi sang bảng lương theo vị trí việc làm là một lộ trình tất yếu để hiện đại hóa nền công vụ. Dù hiện tại chúng ta vẫn áp dụng mức lương cơ sở theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, nhưng những chuẩn bị về vị trí việc làm sẽ là nền tảng vững chắc cho những thay đổi lớn trong tương lai.