Tình trạng loạn giá thuốc tại các nhà thuốc, cơ sở kinh doanh dược phẩm luôn là vấn đề gây bức xúc trong dư luận. Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bình ổn thị trường dược phẩm, Chính phủ đã ban hành những quy định rất khắt khe về việc kê khai và niêm yết giá thuốc. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn không ít đơn vị vì lợi nhuận mà sẵn sàng vi phạm, bán thuốc với mức giá "trên trời".

Nghĩa vụ kê khai và niêm yết giá thuốc của doanh nghiệp

Theo quy định tại Điều 133 Nghị định 54/2017/NĐ-CP, các cơ sở kinh doanh dược có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quy định về kê khai giá thuốc trước khi lưu hành trên thị trường. Cụ thể:

"Cơ sở kinh doanh dược không được bán buôn, bán lẻ thuốc cao hơn mức giá kê khai, kê khai lại được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế do chính cơ sở sản xuất hoặc cơ sở đặt gia công, cơ sở nhập khẩu thuốc đó đã kê khai, kê khai lại."

Điều này đồng nghĩa với việc giá thuốc không phải là một con số tùy hứng mà phải được kiểm soát chặt chẽ. Các cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của các số liệu kê khai. Việc công khai giá trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế giúp người dân và các cơ quan chức năng dễ dàng giám sát, đối chiếu.

Mức xử phạt đối với hành vi bán thuốc cao hơn giá kê khai

Trong bối cảnh năm 2018, các hành vi vi phạm về quản lý giá thuốc được xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định 176/2013/NĐ-CP. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 47 Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với các hành vi sau:

• Không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ giá thuốc theo quy định;
• Không điều chỉnh lại giá đã kê khai sau khi có ý kiến bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
• Bán thuốc cao hơn giá thuốc kê khai do đối tượng có trách nhiệm phải kê khai giá thuốc theo quy định;
• Không thông báo hoặc thông báo không đúng cho khách hàng giá thuốc đã kê khai;
• Nhà thuốc bệnh viện mua thuốc có giá bán buôn cao hơn giá đã kê khai, kê khai lại.

Có thể thấy, mức phạt lên đến 20 triệu đồng là một con số không hề nhỏ, đủ sức răn đe đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp lớn, hình phạt này đôi khi vẫn chưa tương xứng với lợi nhuận bất chính thu được, do đó các cơ quan chức năng thường xuyên tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trả lại tiền cho người dân

Ngoài việc bị phạt tiền, cơ sở vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả cực kỳ quan trọng. Theo quy định, cơ sở kinh doanh dược buộc phải hoàn trả toàn bộ số tiền chênh lệch cho khách hàng. Trong trường hợp không thể xác định được khách hàng để hoàn trả, số tiền này sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước.

Đây là quy định mang tính nhân văn và công bằng, nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp không thể giữ lại bất kỳ khoản lợi nhuận bất chính nào từ việc vi phạm pháp luật. Người tiêu dùng khi mua thuốc cần lưu ý yêu cầu hóa đơn, chứng từ để có căn cứ bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp phát hiện cơ sở bán sai giá.

Lời khuyên cho người tiêu dùng

Để tránh mua phải thuốc giá cao, người dân nên chọn mua tại các nhà thuốc uy tín, đạt chuẩn GPP. Trước khi mua, có thể chủ động tra cứu giá thuốc kê khai trên website của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế). Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm, hãy phản ánh ngay tới đường dây nóng của Sở Y tế hoặc cơ quan Quản lý thị trường địa phương để được can thiệp kịp thời.