Bước sang năm 2026, bức tranh pháp lý về lao động tại Việt Nam sẽ có những chuyển biến vô cùng mạnh mẽ với sự ra đời và chính thức có hiệu lực của hàng loạt văn bản luật quan trọng. Không chỉ dừng lại ở những quy định quen thuộc về tiền lương hay bảo hiểm, người lao động trong kỷ nguyên mới sẽ được thụ hưởng những quyền lợi mang tính nhân văn sâu sắc, bảo mật thông tin tối đa và bảo vệ quyền riêng tư ở mức cao nhất từ trước đến nay. Dưới đây là 3 quyền lợi "vàng" mới nhất mà bất kỳ ai đang làm việc theo hợp đồng lao động cũng cần phải nắm rõ để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

1. Quyền được "xóa sạch" dấu vết dữ liệu cá nhân khi nghỉ việc

Trong kỷ nguyên số hóa và chuyển đổi công nghệ mạnh mẽ, thông tin cá nhân đã trở thành một loại tài sản vô giá nhưng cũng đầy rủi ro. Thực tế thị trường lao động hiện nay cho thấy, sau khi chấm dứt hợp đồng lao động và rời đi, nhiều người lao động vẫn bị doanh nghiệp cũ lưu giữ thông tin cá nhân vô thời hạn trong hệ thống máy chủ. Điều này dẫn đến nguy cơ cực kỳ lớn về việc rò rỉ dữ liệu, bị mua bán thông tin hoặc sử dụng vào các mục đích không mong muốn mà người lao động không hề hay biết.

Để giải quyết triệt để vấn đề nhức nhối này, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã chính thức đưa ra một quy định mang tính bước ngoặt lịch sử. Cụ thể, tại quy định của khoản 2 Điều 25 thuộc văn bản này đã nêu rõ trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, tổ chức sử dụng lao động:

"Phải xóa, hủy dữ liệu cá nhân của người lao động khi chấm dứt hợp đồng, trừ trường hợp theo thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác."

Quy định này đồng nghĩa với việc kể từ năm 2026, ngay khi bạn hoàn tất thủ tục chấm dứt hợp đồng lao động với một công ty, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu bộ phận nhân sự và bộ phận công nghệ thông tin của doanh nghiệp đó phải xóa bỏ toàn bộ hồ sơ điện tử, thông tin sinh trắc học (vân tay, nhận diện khuôn mặt), hình ảnh cá nhân hoặc bất kỳ dữ liệu nhạy cảm nào khác đã được thu thập trong suốt quá trình bạn làm việc tại đây. Doanh nghiệp chỉ được phép giữ lại những thông tin bắt buộc phải lưu trữ theo quy định của pháp luật về kế toán, thuế hoặc bảo hiểm xã hội.

2. Bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân ngay cả khi không trúng tuyển

Một tình trạng vô cùng phổ biến và diễn ra hàng ngày trên thị trường tuyển dụng hiện nay là người lao động đi rải hồ sơ ứng tuyển (CV) ở nhiều nơi nhưng không nhận được phản hồi từ phía nhà tuyển dụng. Đáng ngại hơn, những bộ hồ sơ chứa đầy đủ thông tin nhạy cảm như số điện thoại, địa chỉ nhà riêng, số Căn cước công dân, lịch sử làm việc... thường bị các doanh nghiệp vứt bỏ bừa bãi hoặc lưu trữ một cách lỏng lẻo, không an toàn, tạo điều kiện cho các đối tượng xấu khai thác.

Nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi cho người tìm việc, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 cũng đã "siết" chặt kẽ hở này bằng một chế tài nghiêm khắc.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 25 của Luật này, các doanh nghiệp tuyển dụng bắt buộc phải thực hiện việc xóa, hủy toàn bộ thông tin, hồ sơ đã cung cấp của người dự tuyển trong trường hợp họ không trúng tuyển hoặc không được lựa chọn vào vị trí công việc, trừ khi giữa hai bên có thỏa thuận khác bằng văn bản.

Sự thay đổi mang tính nhân văn này giúp người lao động hoàn toàn yên tâm khi chủ động tìm kiếm các cơ hội việc làm mới, nộp hồ sơ ứng tuyển mà không còn phải lo lắng về việc thông tin cá nhân của mình bị rò rỉ, bị lợi dụng cho các mục đích quảng cáo rác, tiếp thị liên kết hoặc thậm chí là các hành vi lừa đảo công nghệ cao.

3. Tăng thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng khi sinh con thứ hai

Đây chắc chắn là một trong những tin vui lớn nhất và được mong chờ nhất đối với các gia đình đang có kế hoạch sinh thêm con. Nhằm mục tiêu khuyến khích người dân duy trì mức sinh thay thế bền vững và giải quyết bài toán già hóa dân số, Luật Dân số 2025 đã đưa ra những chính sách ưu đãi đặc biệt vượt trội liên quan đến chế độ thai sản.

Cụ thể, tại quy định ở điểm a khoản 1 Điều 14 của Luật này nêu rõ: Đối với trường hợp người lao động nữ sinh con thứ hai, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản sẽ được kéo dài lên đến 07 tháng (tăng thêm 01 tháng so với quy định thông thường trước đây). Quy định tiến bộ này cũng đã được đồng bộ hóa một cách chặt chẽ thông qua việc sửa đổi, bổ sung trực tiếp vào khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động 2019.

Không chỉ dừng lại ở việc ưu ái cho người mẹ, chính sách pháp luật mới cũng đặc biệt quan tâm đến vai trò của người cha trong việc chăm sóc gia đình và con nhỏ. Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 53 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội khi có vợ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ hưởng nguyên lương lên đến 10 ngày làm việc để đồng hành, chia sẻ gánh nặng chăm sóc con nhỏ cùng người vợ.

Lời khuyên thiết thực dành cho người lao động và doanh nghiệp

Việc chủ động nắm bắt kịp thời các quy định pháp luật mới có hiệu lực từ năm 2026 không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của bản thân mà còn là cơ sở để các doanh nghiệp, người sử dụng lao động chủ động rà soát, điều chỉnh lại quy trình tuyển dụng, chính sách bảo mật thông tin và chế độ phúc lợi nhân sự của mình. Điều này góp phần xây dựng một môi trường làm việc văn minh, chuyên nghiệp, thượng tôn pháp luật và phát triển bền vững trong tương lai.