Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp vào đầu năm 2022, ngành y tế Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức lớn khác: sự sụt giảm tỷ lệ tiêm chủng mở rộng ở trẻ em. Theo báo cáo từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ trong năm 2021 chỉ đạt khoảng 84,3%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra. Điều này đặt ra báo động đỏ về nguy cơ bùng phát các dịch bệnh vốn đã được kiểm soát tốt trước đây.

Thực trạng đáng lo ngại: Tỷ lệ tiêm chủng sụt giảm kỷ lục

Việc giãn cách xã hội kéo dài và tâm lý e ngại đến nơi đông người trong giai đoạn cao điểm của dịch Covid-19 đã khiến nhiều phụ huynh bỏ lỡ lịch tiêm chủng định kỳ cho con em mình. Không chỉ tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi sụt giảm, mà các loại vắc xin quan trọng khác như vắc xin bại liệt uống (bOPV), bại liệt tiêm (IPV), vắc xin 5 trong 1 (DPT-VGB-Hib), sởi và sởi-rubella (MR) cũng đều không đạt tiến độ kế hoạch.

Theo quy định tại Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, việc tiêm chủng vắc xin là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ cộng đồng. Khi tỷ lệ miễn dịch cộng đồng xuống thấp, nguy cơ xảy ra tình trạng "dịch chồng dịch" là hoàn toàn có thể hữu hình, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của thế hệ trẻ.

Chỉ đạo khẩn từ Bộ Y tế: Quyết liệt tổ chức tiêm vét

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế đã có những chỉ đạo quyết liệt gửi các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur và Sở Y tế các tỉnh, thành phố. Trọng tâm của chỉ đạo là yêu cầu các địa phương phải rà soát, thống kê chính xác các đối tượng chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đủ mũi trong năm 2021 để tổ chức tiêm vét ngay lập tức.

Các nội dung chính trong kế hoạch hành động bao gồm:

• Rà soát đối tượng: Các trạm y tế xã, phường cần lập danh sách chi tiết trẻ em trong độ tuổi nhưng chưa được tiêm chủng đầy đủ theo quy định tại Thông tư 38/2017/TT-BYT.
• Triển khai tiêm bổ sung: Đối với các vùng có nguy cơ cao hoặc các huyện có tỷ lệ tiêm vắc xin sởi-rubella (MR) và bại liệt (bOPV) dưới 90%, cần xem xét triển khai chiến dịch tiêm bổ sung cho trẻ từ 1 đến 5 tuổi.
• Đảm bảo an toàn: Công tác tiêm chủng phải được tổ chức song song với việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định phòng chống dịch Covid-19, tránh lây nhiễm chéo tại các điểm tiêm.

Lời khuyên cho phụ huynh trong giai đoạn hiện nay

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, vắc xin là lá chắn an toàn nhất cho trẻ em trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Phụ huynh không nên vì lo lắng dịch Covid-19 mà trì hoãn việc tiêm chủng các loại vắc xin khác. Hãy chủ động liên hệ với trạm y tế địa phương để kiểm tra sổ tiêm chủng của con và thực hiện tiêm bù, tiêm vét ngay khi có thông báo.

Việc duy trì tỷ lệ tiêm chủng trên 95% ở quy mô xã, phường là yếu tố then chốt để duy trì thành quả thanh toán bệnh bại liệt, loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh và tiến tới loại trừ bệnh sởi trong tương lai.

Nếu quý độc giả còn thắc mắc về các quy định pháp luật liên quan đến chế độ tiêm chủng hoặc các chính sách y tế hiện hành, vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.