Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, vấn đề quản lý tài sản công, đặc biệt là nhà và đất dôi dư, đang trở thành tâm điểm chú ý. Ngày 14/05/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Công điện 39/CĐ-TTg nhằm đôn đốc tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở này, tránh tình trạng bỏ hoang gây lãng phí nguồn lực quốc gia.

Thực trạng "báo động" về tài sản công dôi dư sau sắp xếp

Theo báo cáo mới nhất, mặc dù các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc bố trí tài sản công phục vụ bộ máy mới, nhưng khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn. Tính đến ngày 27/04/2026, cả nước vẫn còn tồn đọng hơn 6.000 cơ sở nhà, đất cần tiếp tục xử lý bước 2 để đưa vào khai thác hoặc xử lý triệt để.

Việc chậm trễ trong khâu xử lý không chỉ làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ công mà còn dẫn đến tình trạng nhiều trụ sở, cơ sở hạ tầng bị xuống cấp, hư hỏng do không được bảo trì, sử dụng thường xuyên. Điều này đi ngược lại với tinh thần của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 về việc sử dụng tài sản nhà nước tiết kiệm và hiệu quả.

Những địa phương "nóng" về số lượng nhà, đất cần xử lý

Số liệu thống kê cho thấy áp lực đang đè nặng lên vai lãnh đạo nhiều tỉnh, thành phố. Một số địa phương có số lượng cơ sở dôi dư cực lớn bao gồm:

• Phú Thọ: 815 cơ sở
• Ninh Bình: 654 cơ sở
• Hưng Yên: 637 cơ sở
• Quảng Ngãi: 537 cơ sở
• Bắc Ninh: 431 cơ sở
• Đắk Lắk: 381 cơ sở
• Nghệ An: 373 cơ sở

Thủ tướng yêu cầu Bí thư tỉnh ủy, thành ủy và Chủ tịch UBND các tỉnh này phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, không được phó mặc cho các sở, ngành cấp dưới, nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu đề ra trong Quý II năm 2026.

Khung pháp lý và các mốc thời gian "vàng" trong Quý II/2026

Để tháo gỡ các nút thắt về thủ tục, Chính phủ đã ban hành Nghị định 03/2025/NĐ-CP quy định chi tiết việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất. Các địa phương cần căn cứ vào văn bản này để thực hiện các bước thu hồi, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng một cách minh bạch.

Bên cạnh đó, việc rà soát phải tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn, định mức quy định tại Nghị định 155/2025/NĐ-CP. Thủ tướng nhấn mạnh các mốc thời gian cụ thể:

1. Trước ngày 25/05/2026: Các Bộ, cơ quan trung ương phải hoàn thành việc quyết định xử lý theo thẩm quyền đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý.
2. Trong Quý II/2026: Các địa phương phải hoàn thành việc bàn giao, tiếp nhận và đưa vào sử dụng đối với các cơ sở đã có quyết định điều chuyển.

"Việc quản lý, khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI) đối với người đứng đầu các cấp." - Trích nội dung Công điện 39/CĐ-TTg.

Lời khuyên cho các đơn vị quản lý tài sản công

Để đảm bảo đúng tiến độ và không vi phạm các quy định về quản lý tài sản, các đơn vị cần chủ động thực hiện các giải pháp sau:

• Rà soát tổng thể: Phân loại rõ ràng các nhóm tài sản: nhóm giữ lại sử dụng, nhóm điều chuyển cho đơn vị khác và nhóm bán đấu giá hoặc chuyển giao về địa phương.
• Công khai minh bạch: Mọi quy trình xử lý tài sản công phải được thực hiện trên hệ thống quản lý thông tin quốc gia, tránh hiện tượng trục lợi hoặc làm thất thoát tài sản nhà nước.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường sự phối hợp giữa Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường và các đơn vị chủ quản để rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ.

Việc quyết liệt xử lý 6.000 cơ sở nhà, đất dôi dư không chỉ là thực hiện mệnh lệnh hành chính mà còn là hành động cụ thể để bảo vệ tài sản của nhân dân, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.