Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ nhằm xây dựng cơ chế thí điểm trong Đề án tách tái định cư, giải phóng mặt bằng khỏi dự án đầu tư đảm bảo chất lượng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có văn bản đề nghị các cơ quan, địa phương báo cáo thực trạng và đề xuất giải pháp. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm giải quyết tình trạng "vốn chờ mặt bằng" vốn đã tồn tại dai dẳng nhiều năm qua.

Thực trạng "nghẽn" giải ngân do công tác giải phóng mặt bằng

Trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện các dự án đầu tư công thường xuyên gặp phải rào cản lớn nhất là khâu bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo quy định hiện hành của Luật Đầu tư công 2019, công tác giải phóng mặt bằng thường là một phần của dự án đầu tư, dẫn đến việc dự án chỉ có thể triển khai các bước tiếp theo sau khi đã hoàn tất thủ tục đất đai phức tạp.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư yêu cầu các địa phương đánh giá kỹ các nội dung sau:

• Thực trạng thực hiện: Đánh giá các khó khăn, vướng mắc và các giải pháp đã ban hành trong thẩm quyền.
• Nguyên nhân gốc rễ: Phân tích tại sao công tác này luôn chậm trễ, từ cơ chế chính sách đến khâu thực thi tại địa phương.
• Bài học kinh nghiệm: Rút ra từ các dự án trọng điểm đã và đang triển khai.

Đề xuất cơ chế thí điểm tách riêng dự án giải phóng mặt bằng

Tại Nghị quyết 29/2021/QH15, Quốc hội đã giao Chính phủ nghiên cứu, xây dựng đề án thí điểm này. Mục tiêu cốt lõi là cho phép tách công tác giải phóng mặt bằng thành một dự án độc lập, có thể triển khai ngay sau khi chủ trương đầu tư được phê duyệt, thay vì phải chờ phê duyệt dự án đầu tư chi tiết.

Phạm vi đề xuất tách công tác giải phóng mặt bằng bao gồm:

• Dự án đầu tư công (nguân ngân sách nhà nước).
• Dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài.
• Dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (theo Luật PPP 2020).
• Các dự án đầu tư kinh doanh có quy mô lớn.

Kỳ vọng về sự đột phá trong đầu tư công

Việc tách riêng dự án giải phóng mặt bằng sẽ giúp các địa phương chủ động hơn trong việc chuẩn bị quỹ đất sạch, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư từ 6-12 tháng. Điều này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công mà còn giảm thiểu rủi ro tăng tổng mức đầu tư do biến động giá đền bù theo thời gian.

Chính phủ hiện đang giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương hoàn thiện Đề án để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong thời gian sớm nhất, tạo tiền đề cho một chu kỳ đầu tư công trung hạn 2021-2025 hiệu quả và thực chất.

Nếu có thắc mắc về các quy định liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tái định cư, bạn đọc có thể liên hệ tổng đài để được giải đáp kịp thời.