Trong nỗ lực đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành một quy định mang tính đột phá về cách thức đánh giá học sinh. Kể từ năm học 2021-2022, thay vì áp lực từ những con số trên trang giấy, học sinh sẽ được đánh giá dựa trên sự tiến bộ và năng lực thực tế thông qua hình thức nhận xét.

Bước ngoặt mới từ Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT

Ngày 20/07/2021, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký ban hành Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở (THCS) và học sinh trung học phổ thông (THPT). Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế cho các quy định cũ vốn đã không còn phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới.

Điểm đáng chú ý nhất chính là việc thay đổi hình thức đánh giá đối với một số môn học đặc thù. Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, có 06 môn học sẽ không còn áp dụng hình thức chấm điểm theo thang điểm 10 như trước đây.

Danh sách 6 môn học chính thức bỏ chấm điểm

Cụ thể, các môn học sau đây sẽ được đánh giá hoàn toàn bằng hình thức nhận xét:

• Giáo dục thể chất: Tập trung vào sự rèn luyện thân thể và kỹ năng vận động.
• Nghệ thuật (Âm nhạc, Mỹ thuật): Khuyến khích sự sáng tạo và cảm thụ thẩm mỹ.
• Nội dung giáo dục của địa phương: Gắn liền với thực tiễn nơi học sinh sinh sống.
• Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp: Đánh giá qua sự tham gia và kỹ năng thực tế.

Kết quả học tập của các môn học này sẽ được xếp vào một trong hai mức: Đạt hoặc Chưa đạt. Điều này giúp học sinh giải tỏa áp lực về điểm số, từ đó tự do phát triển năng khiếu và sở thích cá nhân trong các lĩnh vực nghệ thuật và thể chất.

Quy trình đánh giá bằng nhận xét diễn ra như thế nào?

Việc đánh giá bằng nhận xét không có nghĩa là xem nhẹ kết quả học tập, mà ngược lại, nó đòi hỏi sự tương tác đa chiều giữa giáo viên, học sinh và gia đình:

• Đối với giáo viên: Phải dùng hình thức nói hoặc viết để nhận xét cụ thể về sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật cũng như những hạn chế chủ yếu của học sinh. Giáo viên không chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng mà phải theo sát cả quá trình rèn luyện.
• Đối với học sinh: Tự nhận xét về việc thực hiện nhiệm vụ học tập của bản thân, từ đó hình thành tư duy tự giác và ý thức trách nhiệm.
• Đối với gia đình và xã hội: Cha mẹ học sinh và các tổ chức tham gia giáo dục có trách nhiệm phản hồi thông tin về quá trình rèn luyện của học sinh ngoài nhà trường.

"Đánh giá bằng nhận xét kết quả rèn luyện và học tập của học sinh được sử dụng trong đánh giá thường xuyên, đánh giá định kì thông qua các hình thức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ rèn luyện và học tập của học sinh phù hợp với đặc thù của môn học."

Lộ trình áp dụng cụ thể từ năm 2021 đến 2025

Theo Điều 21 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, quy định mới này sẽ không áp dụng đồng loạt cho tất cả các khối lớp ngay lập tức mà thực hiện theo lộ trình cuốn chiếu:

• Năm học 2021-2022: Áp dụng đối với học sinh lớp 6.
• Năm học 2022-2023: Áp dụng đối với lớp 7 và lớp 10.
• Năm học 2023-2024: Áp dụng đối với lớp 8 và lớp 11.
• Năm học 2024-2025: Áp dụng đối với lớp 9 và lớp 12.

Việc áp dụng lộ trình này giúp các nhà trường, giáo viên và học sinh có thời gian thích nghi với phương pháp đánh giá mới, đảm bảo tính ổn định và hiệu quả trong công tác giảng dạy.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là bỏ đi những con số, mà là sự chuyển dịch sang một nền giáo dục nhân văn hơn, nơi mỗi học sinh được đánh giá như một cá thể độc lập với những thế mạnh riêng biệt. Đây chính là tinh thần cốt lõi của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mà Việt Nam đang hướng tới.