Tại dự thảo Tờ trình Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đang được lấy ý kiến công khai, Bộ Công an đã đưa ra một đề xuất mang tính bước ngoặt nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các lực lượng quần chúng tại địa phương. Theo đó, một lực lượng mới sẽ được hình thành trên cơ sở hợp nhất các tổ chức hiện có.

Thực trạng sự chồng chéo của các lực lượng quần chúng tại cơ sở

Theo thống kê mới nhất từ Bộ Công an tính đến tháng 07/2020, hiện nay tại địa bàn cấp xã đang tồn tại đồng thời nhiều lực lượng quần chúng cùng tham gia bảo vệ an ninh trật tự nhưng lại có tên gọi và quy định điều chỉnh khác nhau. Điều này dẫn đến sự phân tán nguồn lực và đôi khi là chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ.

Cụ thể, các lực lượng này bao gồm:

• Lực lượng bảo vệ dân phố: Được điều chỉnh bởi Nghị định 38/2006/NĐ-CP. Hiện cả nước đã thành lập được 1.882 ban và 15.656 tổ bảo vệ dân phố với hơn 72.000 thành viên.
• Lực lượng dân phòng: Thành lập theo quy định của Luật Phòng cháy và chữa cháy, với quy mô khổng lồ lên tới hơn 543.000 đội viên.
• Lực lượng Công an xã bán chuyên trách: Đây là lực lượng đông đảo nhất với 126.084 người. Theo Pháp lệnh Công an xã năm 2008, sau khi triển khai Công an chính quy về xã, các nhân sự này đã kết thúc nhiệm vụ Công an xã nhưng vẫn tiếp tục tham gia hỗ trợ bảo vệ an ninh, trật tự trên địa bàn.

Phương án hợp nhất: Một tên gọi, một nhiệm vụ thống nhất

Tại Điều 2 của dự thảo Luật, Bộ Công an dự kiến sẽ bố trí 03 lực lượng nêu trên thành một lực lượng duy nhất với tên gọi chung là: Lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở.

Việc hợp nhất này không chỉ giúp thống nhất tên gọi mà còn chuẩn hóa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy. Lực lượng này sẽ được bố trí tại các thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc... đảm bảo sự hiện diện của pháp luật đến tận từng ngõ ngách của đời sống dân cư.

"Việc kiện toàn các lực lượng này thành một đầu mối sẽ giúp nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, tránh lãng phí ngân sách và tạo điều kiện tốt hơn trong việc quản lý, đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ."

Quyền lợi mới về Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm y tế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo lần này chính là các chính sách đãi ngộ dành cho người tham gia. Thay vì các mức hỗ trợ ít ỏi và thiếu ổn định như trước đây, người hoạt động trong lực lượng mới sẽ được hưởng:

• Mức bồi dưỡng, hỗ trợ hàng tháng ổn định.
• Được hỗ trợ đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm y tế (BHYT) theo mức do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định.
• Đặc biệt, trường hợp nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện nghỉ hưu thì được bảo lưu thời gian đóng BHXH để cộng dồn hưởng lương hưu sau này hoặc nhận BHXH một lần.

Dự thảo Luật đang được lấy ý kiến công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an đến hết ngày 24/8/2020 và dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành vào năm 2022. Đây được xem là tin vui cho hàng trăm ngàn người đang ngày đêm thầm lặng giữ gìn bình yên cho xóm làng, đặc biệt là đội ngũ Công an xã không chính quy đang chờ đợi một cơ chế pháp lý rõ ràng hơn cho tương lai nghề nghiệp của mình.