Ngày 08/10/2012, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 80/2012/NĐ-CP quy định về quản lý cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá. Đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động thủy sản, đảm bảo an ninh, trật tự và an toàn cho người và phương tiện trên biển trong bối cảnh ngành thủy sản đang phát triển mạnh mẽ.

Quy định khắt khe đối với tàu cá nước ngoài vào cảng

Theo quy định tại Điều 13 Nghị định 80/2012/NĐ-CP, tàu cá nước ngoài chỉ được phép cập các cảng cá đã được chỉ định cụ thể trong giấy phép hoạt động thủy sản. Điều này nhằm kiểm soát chặt chẽ luồng tuyến và hoạt động của các phương tiện ngoại quốc trong vùng nội thủy Việt Nam.

Đặc biệt, về thủ tục thông báo, thuyền trưởng tàu cá nước ngoài phải tuân thủ mốc thời gian nghiêm ngặt:

"Trước khi vào cảng cá, trừ trường hợp bất khả kháng, thuyền trưởng tàu cá phải thông báo bằng vô tuyến điện hoặc các loại phương tiện thông tin khác trước ít nhất 24 giờ cho Ban quản lý cảng cá về tên tàu, hô hiệu, số đăng ký tàu, cỡ loại tàu, các yêu cầu về dịch vụ và yêu cầu khác."

Tương tự, khi có kế hoạch rời cảng, thuyền trưởng cũng phải thông báo cho Ban quản lý cảng biết trước ít nhất 24 giờ. Quy định này tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng sắp xếp vị trí neo đậu, kiểm tra hồ sơ và chuẩn bị các dịch vụ hậu cần cần thiết, đồng thời đảm bảo công tác an ninh quốc phòng trên biển.

Ưu tiên thủ tục thông thoáng cho tàu cá Việt Nam

So với tàu nước ngoài, tàu cá Việt Nam được hưởng các thủ tục thông thoáng hơn rất nhiều tại Điều 12 Nghị định 80/2012/NĐ-CP để phù hợp với đặc thù đánh bắt xa bờ và nhu cầu tiêu thụ hải sản tươi sống của ngư dân. Cụ thể, thuyền trưởng hoặc người lái tàu cá Việt Nam chỉ cần thông báo trước ít nhất 01 giờ khi vào cảng. Đối với việc rời cảng, ngư dân chỉ cần thông báo cho Ban quản lý cảng biết trước khi tàu nhổ neo mà không bị áp đặt khung thời gian cố định như tàu ngoại quốc.

Quản lý khu neo đậu tránh trú bão: Miễn phí trong thời gian tránh bão

Một điểm mới đầy tính nhân văn tại Điều 19 Nghị định 80/2012/NĐ-CP là việc công bố danh sách khu neo đậu tránh trú bão. Hàng năm, trước ngày 01/04, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm công bố công khai danh sách này trên phạm vi cả nước để ngư dân chủ động nắm bắt thông tin trước mùa mưa bão.

Nhằm hỗ trợ ngư dân giảm bớt khó khăn trong điều kiện thiên tai, Chính phủ quy định trong thời gian được sử dụng làm nơi tránh bão, tàu cá và các loại tàu thuyền khác vào tránh trú bão không phải nộp phí. Tuy nhiên, các chủ tàu phải tuyệt đối chấp hành sự điều hành và hướng dẫn của Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn tại địa phương để đảm bảo an toàn chung, tránh va chạm hoặc cháy nổ trong khu neo đậu chật hẹp.

Phân cấp thẩm quyền công bố mở và đóng cảng cá

Việc phân cấp quản lý cũng được quy định rõ ràng tại Điều 20 Nghị định 80/2012/NĐ-CP. Theo đó:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Có thẩm quyền công bố mở, đóng đối với cảng cá loại I.
• UBND cấp tỉnh: Có thẩm quyền công bố mở, đóng đối với cảng cá loại II trên địa bàn quản lý.

Nghị định 80/2012/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2012, thay thế các quy định trước đây không còn phù hợp, đánh dấu một bước ngoặt trong công tác quản lý hạ tầng dịch vụ nghề cá tại Việt Nam.